ვაკის რაიონში ერთ-ერთ ქუჩას რამაზ ჩხიკვაძის სახელი მიენიჭება
მსახიობი სცენაზე გარდაიცვალა
თემიკო ჭიჭინაძე: "ეკლესიამ მსახიობობა ჩვეულებრივ პროფესიად აღიარა"
რატომ აუკრძალეს თემურ წიკლაურს და "ივერიელებს" ახალი წლის ღამით პერუს ქუჩებში სიარული
| ქალი და მამაკაცი |
მიხეილ სააკაშვილი: "მომწონს, რომ თეატრი არ არის ძალიან გადატყლარჭული" 
ნუკრი ქანთარიას ნიკა რურუას რეფორმები არ მოსწონს 
დუტა, დუქნის მასხარა, წადი! _ აქცია თელავის თეატრში 
ავთო ვარსიმაშვილი: "ვაღიარებ, რომ ჩემი სპექტაკლები ჩავარდნილა" 
მაია დობორჯგინიძე ”რუსთავი 2-ზე” ახალი სერიალისთვის ემზადება 
გოგონა, რომელსაც ნიკო გომელაური გრამატიკულ შეცდომებს არ პატიობდა 
რეზო ჩხიკვიშვილი დღეს იუბილარია 
ჯემალ ღაღანიძე: "სცენაზე იქამდე ვითამაშებთ, სანამ თეატრი გაგვიძლებს" 
რამაზ ჩხიკვაძემ გარდაცვალებამდე ოთხი დღით ადრე ანეკდოტების საღამო მოაწყო 
"თეატრი ხელისუფლების სამსახურში არასდროს ყოფილა"
გიგა ლორთქიფანიძე: "თეატრი ხელისუფლების სამსახურში არასდროს ყოფილა"
ჟურნალი "გუმბათი" რეჟისორს, ბატონ გიგა ლორთქიფანიძეს ესაუბრა. სტატიიდან შეიტყობთ, რა მიაჩნია მას თეატრისა და ზოგადად, ხელოვნების დანიშნულებად. "მთელი ჩემი ცხოვრების მანძილზე, სადაც უნდა ვყოფილიყავი, გამუდმებით ვცდილობდი, რომ თეატრი ყოფილიყო ხალხის, ადამიანების სამსახურში". გვიამბობს იმ პიესებზეც, რომელთაც ერთგვარად განაპირობეს მისი კარიერული წარმატება, როგორც კინოში, ასევე სცენაზე. და ამ ყველაფერზე, რა თქმა უნდა, პოლიტიკისთვის გვერდის ავლით საუბარი უჭირს.
- ბატონო გიგა, რომაელი იმპერატორის, ავგუსტუსის სიტყვებია: "ცხოვრება სცენაა და თუ ჩემი როლი კარგად ვითამაშე, მაშინ ტაში დამიკარით და ისე გამაცილეთ"-ო. ცხოვრება თუ სცენაა, მაშინ ყველაზე დიდი რეჟისორი თავად უფალი გამოდის. როგორ ფიქრობთ, რამდენადაა თქვენი პროფესია გზის გამკვლევი საუკეთესო ცხოვრებისაკენ და რამდენად შეუძლია მას ადამიანთა დახმარება?
- რა ვიცი, თეატრი ყოველთვის "უღვთო" ორგანიზაციად ითვლებოდა წინათ. რელიგია უარყოფდა მას. თუმცა, ეს ამბავი, დღესდღეობით, საბედნიეროდ, ასე აღარაა. მგონია, რომ თეატრი არის, პირველ რიგში, ხალხის სიტყვა თავის ცხოვრებაზე, თავის აზროვნებაზე. მიმაჩნია, რომ თეატრი ბრძოლაცაა ხალხის ინტერესების დასაცავად და კრიტიკული დამოკიდებულებაც, თუ ამის საჭიროება არსებობს. ერთ-ერთი ბრწყინვალე ჟანრი თეატრისა არის კომედია. კომედიაში კი ყოველთვის გამათრახებული იყო ყოველგვარი ჩამორჩენილობა, დიქტატურა და სხვადასხვა მანკიერი თვისება, რომელიც ცხოვრებას ახასიათებს. ის თეატრი იყო ყოველთვის უფრო მნიშვნელოვანი, რომელიც თავისი ქვეყნისა და ხალხის ცხოვრებაში იღებდა მონაწილეობას და არა მხოლოდ გასართობ ფუნქციას ატარებდა. აი, მაგალითად, მგონია, რომ ძალიან მძიმე მდგომარეობაა დღევანდელ ჩვენს თეატრში, სწორედ ამ თვალსაზრისით. როგორც კი ხმა ამოიღო და თავისი სათქმელი თქვა, მაგალითად, ბატონმა რობერტ სტურუამ, მტრად გამოაცხადეს. ეს ყოველთვის ასე იყო. თეატრს ყოველთვის უხდებოდა ხელისუფლებასთან ბრძოლა, ბრძოლა მანკიერებასთან. თეატრი თუ არ ქადაგებს თავისუფალ აზროვნებას, ის პროგრესულ მოვლენად ვერ ჩაითვლება, პირიქით. თეატრი ხელისუფლების სამსახურში ჩამდგარი არასდროს ყოფილა.
- როგორც მივხვდი, თეატრის ერთ-ერთ მოვალეობად სიმართლის სამსახურსაც მოიაზრებთ...
- ერთი წუთით წარმოიდგინეთ: მეფის რუსეთის ბატონობის დროს საქართველოში იდგმებოდა ისეთი სპექტაკლი, როგორიც არის "სამშობლო". ერთ-ერთი პერსონაჟის, გოგიას სიტყვებზე: "ზარი ჩამოჰკარ, თავისუფლების ზარი"-ო, ინგრეოდა დარბაზი, ფეხზე დგებოდა ხალხი. თეატრს აქვს როლი, რომელიც მოუწოდებს ხალხს თავისი ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისკენ, აზროვნების გათავისუფლებისკენ. თუ ის ამ როლს დაკარგავს, მაშინ თეატრი აღარავის დასჭირდება. ის ესტრადად და გართობად იქცევა მხოლოდ. თეატრის ნამდვილი დანიშნულება ყოველთვის იყო ერის სამსახურში დგომა. მაინც რატომ უნდა მოესპოთ სანდრო ახმეტელი? რა დააშავა მან? დააშავა ის, რომ, ფაქტობრივად, თავის სპექტაკლებში მოუწოდებდა თავისუფლების მოყვარულ ადამიანებს ბრძოლისკენ. სწორედ ამის გამო გაუსწორდნენ ასე უსინდისოდ. კოტე მარჯანიშვილი რომ ავიღოთ, ის ყოველთვის იბრძოდა ერის თვითმყოფადობის განმტკიცებისათვის. მგონია, რომ ყველა კარგი რეჟისორი და ნამდვილი შემოქმედი ყოველთვის იყო და არის კონფლიქტშიც კი ხელისუფლებასთან. თუ მასთან კარგად ხარ შეწყობილი, ხელისუფლების მსახურად გადაიქცევი და არა დაწესებულებად, რომელსაც უდიდესი დანიშნულება აქვს. მე პირადად, ყოველთვის ვთვლიდი, რომ თეატრისა და, ზოგადად, ხელოვნების, ლიტერატურის ერთგვარი ვალია გამოფხიზლება, გონზე მოყვანა მავანთა, რწმენის დაბრუნება ხალხისთვის, მომავლისა და ხვალინდელი დღის რწმენისა. თუნდაც ამისთვის ხელისუფლებასთან დაპირისპირება მოუხდეს. მე უკვე კარგა ხნის კაცი ვარ და ცოტა არ იყოს, გული მაქვს გატეხილი დღევანდელი ვითარების გამო, რაც ხდება თეატრსა და კინოში. ყოველგვარ აზრსა და დანიშნულებას მოკლებულია ფილმები, რომლებსაც დღეს იღებენ. თეატრიც უბრალო გართობის დონეზეა დასული. მსოფლიო მნიშვნელობის მქონე მოქმედი რეჟისორი (რობერტ სტურუა) კი, მაღალი რანგის შემოქმედი, როგორც წეღან გითხარით, ხალხის მტრად გამოცხადდა. გავაგრძელოთ ეს გზა, თუ ვიბრძოლოთ ჩვენი ჭეშმარიტი დამოუკიდებლობისათვის? აი, თუნდაც, გამოჩნდა ისეთი კაცი, როგორიცაა ბატონი ბიძინა ივანიშვილი, რომელიც მანამდეც, სანამ პოლიტიკაში გაერეოდა, უდიდეს საქმეებს აკეთებდა. თქვენ იცით, რუსთაველის, მარჯანიშვილის, მოზარდ მაყურებელთა თეატრები დანგრევის პირას რომ იყო? მისი ინიციატივითა და დახმარებით შეკეთდა და აღდგა. იცით, რომ მან მისცა ქვეყანას სიონის ბრწყინვალე ტაძარი? რომ ათასობით ადამიანს მეცნიერებასა და ხელოვნებაში თავის ენერგიას აძლევდა და ეხმარებოდა? ძნელია ამისთანა კაცთან ბრძოლა, არა? მე ასე მგონია. ალბათ, გესმით, თუ ხელოვნებაზე ვსაუბრობთ, უნებურად გვიწევს პოლიტიკის ხსენებაც, ვინაიდან ხელოვნება საზოგადოებრივი ცხოვრების ამსახველია. აბა, მითხარით, შეიძლება შექსპირის პიესის დადგმა ისე, რომ პოლიტიკა არ იყოს მასში? ან თუნდაც "დონ კიხოტი".
- სულ თავიდან, როცა იწყებდით, რამდენად გქონდათ გააზრებული და გათავისებული მთელი ეს მოვალეობები თეატრისა და სპექტაკლისა? რეჟისორს უფრო მეტ მნიშვნელობასა და პასუხისმგებლობას ანიჭებენ, ვიდრე მსახიობს, თუ ვცდები?
- ამბობენ, რომ თეატრი, მაინც, პირველ რიგში, მსახიობია. თუმცა, რა თქმა უნდა, მას სჭირდება ორგანიზატორი, თავის მომბმელი ყველაფრისა და მიმართულების მიმცემი.
- თუ ასეა, მაშინ გამოდის, რომ პიესის როლი ყველაზე დიდია...
- რა თქმა უნდა, თეატრის საწყისი არის დრამატურგია. ჯერ მწერალი წერს პიესას, შემდეგ რეჟისორს მოსწონს ეს პიესა, მოაქვს თეატრში და დგამს. ადრე იყო პერიოდი თეატრის ისტორიაში, როცა რეჟისორის პროფესია საერთოდ არ არსებობდა. მხოლოდ მსახიობები იყვნენ. რაც დრო გადიოდა თეატრის ცხოვრებაში, მით უფრო იზრდებოდა რეჟისორის როლი, სწორედ იმიტომ, რომ არ არის საკმარისი მსახიობთა კარგი თამაში. ეს ყველაფერი რაღაც იდეის სამსახურში უნდა იყოს გააზრებულად ჩამდგარი. არ არის აუცილებლობა ხელისუფლებასთან დაპირისპირებულ პოზიციაში დგომა. თუ ის კეთილსინდისიერ საქმეებს აკეთებს, მაშინ თეატრის მოვალეობა მისი მხარდაჭერა იქნება და არა ოპონირება.
- როგორც ვთქვით, პიესა არის ერთ-ერთი უმთავრესი საფუძველი თეატრალური მოღვაწეობისა. თუ შეგიძლიათ დაასახელოთ თქვენი კარიერული წარმატების განმაპირობებელი ერთი (ან რამდენიმე) პიესა?
- მიმაჩნია, რომ მე, პირველ რიგში, ვარ ქართველი რეჟისორი. მთელი ჩემი მოღვაწეობის მანძილზე ვცდილობდი, რომ ქართული ლიტერატურა მომეტანა თეატრში. გაოცებულიც კი ვარ, რატომ მოსწონდათ რუსებს ასე "დათა თუთაშხია". დიდი წარმატება ჰქონდა ამ ფილმს, სახელმწიფო პრემიაც კი მოგვცეს მისი გადაღებისათვის. რატომ მოსწონდათ, მაშინ, როდესაც შინაარსი ნამდვილად რუსეთის წინააღმდეგაა. დათა სახელწიფოს ებრძვის, მაშინდელი სახელმწიფო კი რუსეთი იყო. თუმცა, მოხდა ისე, რომ ამ ფილმს მაინც მხარი დაუჭირეს. ტრაბახში ნუ ჩამომართმევთ, მაგრამ მეუბნებოდნენ ხოლმე, მოსკოვში ფილმი რომ გადის, ქუჩები ცარიელიაო. დათა სახეა ადამიანისა, რომელიც თავისუფლებისთვის იბრძვის. სხვადასხვა ეტაპები აქვს ბრძოლის, მაგრამ ძირითადი მიზანი მაინც ეგ არის. ეს რაც შეეხებოდა კინოს. თეატრში კი ჩემს საუკეთესო სპექტაკლად მიმაჩნია დიდი ქართველი მწერლის, პოლიკარპე კაკაბაძის "კახაბერის ხმალი". ასევე ძალიან ახლო პირადი მეგობრობა მაკავშირებდა ნოდარ დუმბაძესთან. ფაქტობრივად, ქართულ თეატრში ის მე მოვიყვანე. ჩემი მეუღლე მოწმეა, როცა პირველად მომცა ნოდარმა თავისი "მე, ბებია, ილიკო და ილარიონის" შავი ეგზემპლარი, მთელი ღამე ვკითხულობდი, ვტიროდი და ვიცინოდი. ამათმა იფიქრეს, ალბათ, გააფრინაო. უდიდესი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე. ასევე დავდგი მისი "მე ვხედავ მზეს", "ნუ გეშინია დედა".
- დოკუმენტური ფილმიც არსებობს ამ შესანიშნავ ქართველ მწერალზე, სადაც ამბობთ კიდეც, რომ თქვენს შემოქმედებას ხაზად გასდევს ნოდარ დუმბაძე.
- კი, ნამდვილად ასეა. იმ დროს კინოსთან არაფერი კავშირი არ მქონდა, მაგრამ ამის მიუხედავად, ცოტა გულნატკენი ვიყავი, "მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი" და "მე ვხედავ მზეს" სხვებმა რომ გადაიღეს. მაგრამ მეც მომეცა ამის საშუალება და გადავიღე მისი "თეთრი ბაირაღები" - ჩემთვის ძალიან საყვარელი ფილმი. იცით, რა არის? თეატრსა და კინოს უნდა უყვარდეს ადამიანი. არა ხელისუფლება, არამედ ადამიანი. უნდა ემსახურებოდეს არა ხელისუფლებას, არამედ ადამიანებს. სხვანაირად ის ვერ იარსებებს და ხალხში წარმატებას ვერ მოიპოვებს. მე რატომ მიყვარს, იცით, ნოდარ დუბაძე? მისთვის არ არსებობს ცუდი და კარგი კაცი, ადამიანი არსებობს მხოლოდ თავის მინუსებითა და პლუსებით. სხვათა შორის, მე ძალიან კარგად ვიცნობდი "თეთრი ბაირაღების" რამდენიმე პერსონაჟსაც, ვისთან ერთადაც ის ციხეში იჯდა. ნოდარმა ციხიდანაც მხოლოდ სიყვარული გამოიტანა, ნაცვლად იმისა, რომ გაბოროტებულიყო. ის ასეთი მწერალია. მაგრამ, რომ ავიღოთ პოლიკარპე კაკაბაძე, ის უფრო სასტიკია, უფრო მომთხოვნია. და მაინც, მთელი ჩემი ცხოვრების მანძილზე, სადაც უნდა ვყოფილიყავი, გამუდმებით ვცდილობდი, რომ თეატრი ყოფილიყო ხალხის, ადამიანების სამსახურში.
- ბატონო გიგა, რომაელი იმპერატორის, ავგუსტუსის სიტყვებია: "ცხოვრება სცენაა და თუ ჩემი როლი კარგად ვითამაშე, მაშინ ტაში დამიკარით და ისე გამაცილეთ"-ო. ცხოვრება თუ სცენაა, მაშინ ყველაზე დიდი რეჟისორი თავად უფალი გამოდის. როგორ ფიქრობთ, რამდენადაა თქვენი პროფესია გზის გამკვლევი საუკეთესო ცხოვრებისაკენ და რამდენად შეუძლია მას ადამიანთა დახმარება?
- რა ვიცი, თეატრი ყოველთვის "უღვთო" ორგანიზაციად ითვლებოდა წინათ. რელიგია უარყოფდა მას. თუმცა, ეს ამბავი, დღესდღეობით, საბედნიეროდ, ასე აღარაა. მგონია, რომ თეატრი არის, პირველ რიგში, ხალხის სიტყვა თავის ცხოვრებაზე, თავის აზროვნებაზე. მიმაჩნია, რომ თეატრი ბრძოლაცაა ხალხის ინტერესების დასაცავად და კრიტიკული დამოკიდებულებაც, თუ ამის საჭიროება არსებობს. ერთ-ერთი ბრწყინვალე ჟანრი თეატრისა არის კომედია. კომედიაში კი ყოველთვის გამათრახებული იყო ყოველგვარი ჩამორჩენილობა, დიქტატურა და სხვადასხვა მანკიერი თვისება, რომელიც ცხოვრებას ახასიათებს. ის თეატრი იყო ყოველთვის უფრო მნიშვნელოვანი, რომელიც თავისი ქვეყნისა და ხალხის ცხოვრებაში იღებდა მონაწილეობას და არა მხოლოდ გასართობ ფუნქციას ატარებდა. აი, მაგალითად, მგონია, რომ ძალიან მძიმე მდგომარეობაა დღევანდელ ჩვენს თეატრში, სწორედ ამ თვალსაზრისით. როგორც კი ხმა ამოიღო და თავისი სათქმელი თქვა, მაგალითად, ბატონმა რობერტ სტურუამ, მტრად გამოაცხადეს. ეს ყოველთვის ასე იყო. თეატრს ყოველთვის უხდებოდა ხელისუფლებასთან ბრძოლა, ბრძოლა მანკიერებასთან. თეატრი თუ არ ქადაგებს თავისუფალ აზროვნებას, ის პროგრესულ მოვლენად ვერ ჩაითვლება, პირიქით. თეატრი ხელისუფლების სამსახურში ჩამდგარი არასდროს ყოფილა.
- როგორც მივხვდი, თეატრის ერთ-ერთ მოვალეობად სიმართლის სამსახურსაც მოიაზრებთ...
- ერთი წუთით წარმოიდგინეთ: მეფის რუსეთის ბატონობის დროს საქართველოში იდგმებოდა ისეთი სპექტაკლი, როგორიც არის "სამშობლო". ერთ-ერთი პერსონაჟის, გოგიას სიტყვებზე: "ზარი ჩამოჰკარ, თავისუფლების ზარი"-ო, ინგრეოდა დარბაზი, ფეხზე დგებოდა ხალხი. თეატრს აქვს როლი, რომელიც მოუწოდებს ხალხს თავისი ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისკენ, აზროვნების გათავისუფლებისკენ. თუ ის ამ როლს დაკარგავს, მაშინ თეატრი აღარავის დასჭირდება. ის ესტრადად და გართობად იქცევა მხოლოდ. თეატრის ნამდვილი დანიშნულება ყოველთვის იყო ერის სამსახურში დგომა. მაინც რატომ უნდა მოესპოთ სანდრო ახმეტელი? რა დააშავა მან? დააშავა ის, რომ, ფაქტობრივად, თავის სპექტაკლებში მოუწოდებდა თავისუფლების მოყვარულ ადამიანებს ბრძოლისკენ. სწორედ ამის გამო გაუსწორდნენ ასე უსინდისოდ. კოტე მარჯანიშვილი რომ ავიღოთ, ის ყოველთვის იბრძოდა ერის თვითმყოფადობის განმტკიცებისათვის. მგონია, რომ ყველა კარგი რეჟისორი და ნამდვილი შემოქმედი ყოველთვის იყო და არის კონფლიქტშიც კი ხელისუფლებასთან. თუ მასთან კარგად ხარ შეწყობილი, ხელისუფლების მსახურად გადაიქცევი და არა დაწესებულებად, რომელსაც უდიდესი დანიშნულება აქვს. მე პირადად, ყოველთვის ვთვლიდი, რომ თეატრისა და, ზოგადად, ხელოვნების, ლიტერატურის ერთგვარი ვალია გამოფხიზლება, გონზე მოყვანა მავანთა, რწმენის დაბრუნება ხალხისთვის, მომავლისა და ხვალინდელი დღის რწმენისა. თუნდაც ამისთვის ხელისუფლებასთან დაპირისპირება მოუხდეს. მე უკვე კარგა ხნის კაცი ვარ და ცოტა არ იყოს, გული მაქვს გატეხილი დღევანდელი ვითარების გამო, რაც ხდება თეატრსა და კინოში. ყოველგვარ აზრსა და დანიშნულებას მოკლებულია ფილმები, რომლებსაც დღეს იღებენ. თეატრიც უბრალო გართობის დონეზეა დასული. მსოფლიო მნიშვნელობის მქონე მოქმედი რეჟისორი (რობერტ სტურუა) კი, მაღალი რანგის შემოქმედი, როგორც წეღან გითხარით, ხალხის მტრად გამოცხადდა. გავაგრძელოთ ეს გზა, თუ ვიბრძოლოთ ჩვენი ჭეშმარიტი დამოუკიდებლობისათვის? აი, თუნდაც, გამოჩნდა ისეთი კაცი, როგორიცაა ბატონი ბიძინა ივანიშვილი, რომელიც მანამდეც, სანამ პოლიტიკაში გაერეოდა, უდიდეს საქმეებს აკეთებდა. თქვენ იცით, რუსთაველის, მარჯანიშვილის, მოზარდ მაყურებელთა თეატრები დანგრევის პირას რომ იყო? მისი ინიციატივითა და დახმარებით შეკეთდა და აღდგა. იცით, რომ მან მისცა ქვეყანას სიონის ბრწყინვალე ტაძარი? რომ ათასობით ადამიანს მეცნიერებასა და ხელოვნებაში თავის ენერგიას აძლევდა და ეხმარებოდა? ძნელია ამისთანა კაცთან ბრძოლა, არა? მე ასე მგონია. ალბათ, გესმით, თუ ხელოვნებაზე ვსაუბრობთ, უნებურად გვიწევს პოლიტიკის ხსენებაც, ვინაიდან ხელოვნება საზოგადოებრივი ცხოვრების ამსახველია. აბა, მითხარით, შეიძლება შექსპირის პიესის დადგმა ისე, რომ პოლიტიკა არ იყოს მასში? ან თუნდაც "დონ კიხოტი".
- სულ თავიდან, როცა იწყებდით, რამდენად გქონდათ გააზრებული და გათავისებული მთელი ეს მოვალეობები თეატრისა და სპექტაკლისა? რეჟისორს უფრო მეტ მნიშვნელობასა და პასუხისმგებლობას ანიჭებენ, ვიდრე მსახიობს, თუ ვცდები?
- ამბობენ, რომ თეატრი, მაინც, პირველ რიგში, მსახიობია. თუმცა, რა თქმა უნდა, მას სჭირდება ორგანიზატორი, თავის მომბმელი ყველაფრისა და მიმართულების მიმცემი.
- თუ ასეა, მაშინ გამოდის, რომ პიესის როლი ყველაზე დიდია...
- რა თქმა უნდა, თეატრის საწყისი არის დრამატურგია. ჯერ მწერალი წერს პიესას, შემდეგ რეჟისორს მოსწონს ეს პიესა, მოაქვს თეატრში და დგამს. ადრე იყო პერიოდი თეატრის ისტორიაში, როცა რეჟისორის პროფესია საერთოდ არ არსებობდა. მხოლოდ მსახიობები იყვნენ. რაც დრო გადიოდა თეატრის ცხოვრებაში, მით უფრო იზრდებოდა რეჟისორის როლი, სწორედ იმიტომ, რომ არ არის საკმარისი მსახიობთა კარგი თამაში. ეს ყველაფერი რაღაც იდეის სამსახურში უნდა იყოს გააზრებულად ჩამდგარი. არ არის აუცილებლობა ხელისუფლებასთან დაპირისპირებულ პოზიციაში დგომა. თუ ის კეთილსინდისიერ საქმეებს აკეთებს, მაშინ თეატრის მოვალეობა მისი მხარდაჭერა იქნება და არა ოპონირება.
- როგორც ვთქვით, პიესა არის ერთ-ერთი უმთავრესი საფუძველი თეატრალური მოღვაწეობისა. თუ შეგიძლიათ დაასახელოთ თქვენი კარიერული წარმატების განმაპირობებელი ერთი (ან რამდენიმე) პიესა?
- მიმაჩნია, რომ მე, პირველ რიგში, ვარ ქართველი რეჟისორი. მთელი ჩემი მოღვაწეობის მანძილზე ვცდილობდი, რომ ქართული ლიტერატურა მომეტანა თეატრში. გაოცებულიც კი ვარ, რატომ მოსწონდათ რუსებს ასე "დათა თუთაშხია". დიდი წარმატება ჰქონდა ამ ფილმს, სახელმწიფო პრემიაც კი მოგვცეს მისი გადაღებისათვის. რატომ მოსწონდათ, მაშინ, როდესაც შინაარსი ნამდვილად რუსეთის წინააღმდეგაა. დათა სახელწიფოს ებრძვის, მაშინდელი სახელმწიფო კი რუსეთი იყო. თუმცა, მოხდა ისე, რომ ამ ფილმს მაინც მხარი დაუჭირეს. ტრაბახში ნუ ჩამომართმევთ, მაგრამ მეუბნებოდნენ ხოლმე, მოსკოვში ფილმი რომ გადის, ქუჩები ცარიელიაო. დათა სახეა ადამიანისა, რომელიც თავისუფლებისთვის იბრძვის. სხვადასხვა ეტაპები აქვს ბრძოლის, მაგრამ ძირითადი მიზანი მაინც ეგ არის. ეს რაც შეეხებოდა კინოს. თეატრში კი ჩემს საუკეთესო სპექტაკლად მიმაჩნია დიდი ქართველი მწერლის, პოლიკარპე კაკაბაძის "კახაბერის ხმალი". ასევე ძალიან ახლო პირადი მეგობრობა მაკავშირებდა ნოდარ დუმბაძესთან. ფაქტობრივად, ქართულ თეატრში ის მე მოვიყვანე. ჩემი მეუღლე მოწმეა, როცა პირველად მომცა ნოდარმა თავისი "მე, ბებია, ილიკო და ილარიონის" შავი ეგზემპლარი, მთელი ღამე ვკითხულობდი, ვტიროდი და ვიცინოდი. ამათმა იფიქრეს, ალბათ, გააფრინაო. უდიდესი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე. ასევე დავდგი მისი "მე ვხედავ მზეს", "ნუ გეშინია დედა".
- დოკუმენტური ფილმიც არსებობს ამ შესანიშნავ ქართველ მწერალზე, სადაც ამბობთ კიდეც, რომ თქვენს შემოქმედებას ხაზად გასდევს ნოდარ დუმბაძე.
- კი, ნამდვილად ასეა. იმ დროს კინოსთან არაფერი კავშირი არ მქონდა, მაგრამ ამის მიუხედავად, ცოტა გულნატკენი ვიყავი, "მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი" და "მე ვხედავ მზეს" სხვებმა რომ გადაიღეს. მაგრამ მეც მომეცა ამის საშუალება და გადავიღე მისი "თეთრი ბაირაღები" - ჩემთვის ძალიან საყვარელი ფილმი. იცით, რა არის? თეატრსა და კინოს უნდა უყვარდეს ადამიანი. არა ხელისუფლება, არამედ ადამიანი. უნდა ემსახურებოდეს არა ხელისუფლებას, არამედ ადამიანებს. სხვანაირად ის ვერ იარსებებს და ხალხში წარმატებას ვერ მოიპოვებს. მე რატომ მიყვარს, იცით, ნოდარ დუბაძე? მისთვის არ არსებობს ცუდი და კარგი კაცი, ადამიანი არსებობს მხოლოდ თავის მინუსებითა და პლუსებით. სხვათა შორის, მე ძალიან კარგად ვიცნობდი "თეთრი ბაირაღების" რამდენიმე პერსონაჟსაც, ვისთან ერთადაც ის ციხეში იჯდა. ნოდარმა ციხიდანაც მხოლოდ სიყვარული გამოიტანა, ნაცვლად იმისა, რომ გაბოროტებულიყო. ის ასეთი მწერალია. მაგრამ, რომ ავიღოთ პოლიკარპე კაკაბაძე, ის უფრო სასტიკია, უფრო მომთხოვნია. და მაინც, მთელი ჩემი ცხოვრების მანძილზე, სადაც უნდა ვყოფილიყავი, გამუდმებით ვცდილობდი, რომ თეატრი ყოფილიყო ხალხის, ადამიანების სამსახურში.
სიახლეები
|
დღის სიახლეები
24-05-2012
24-05-2012
|
რა მოსწონთ თქვენ მეგობრებს
|
