საქართველოში ყველაზე პოპულარულმა შოუმენმა დუტამ თავის დროზე ძალიან გააკვირვა "რუსთავი 2"–ის მფლობელი ეროსი კიწმარიშვილი, როცა გადაცემის "ვის უნდა 20 ათასი" კასტინგში გამარჯვებულმა განუცხადა, სანამ შოუს წაყვანაზე დაგთანხმდები, კარგად უნდა ვიფიქროო. მაშინ "რუსთავი 2" საქართველოში ყველაზე პოპულარული ტელეკომპანია იყო, ხოლო დუტა სხირტლაძე ჯერ კიდევ უცნობი ახალგაზრდა მსახიობი. ასეთი პასუხი კი იმიტომ გასცა, რომ მისთვის თეატრი უპირველესი ოჯახი იყო და დღესაც ასეა. ამას ყველა მისი ახლობელი უკვე შეჩვეულია და პრეტენზიებიც არ აქვთ. მართალია, შოუმენობამ ქართულ კინოს ჩამოაშორა, მაგრამ თეატრს – არა და ამიტომაც არ დარდობს, რომ ქართველი რეჟისორები არ იღებენ, ამას თავის შეცდომად არ მიიჩნევს. რაც შეეხება სხვა შეცდომებს, ამაზე ქვემოთ.

– დუტა, როგორ ფიქრობთ, ადამიანი ხშირად უნდა იყურებოდეს უკან, წარსულში?
– გააჩნია, რა დოზით ვიყურებით წარსულში და რამდენად ვიყენებთ მას ყოველდღიურ ცხოვრებაში. მე არ ვარ წარსულით ცხოვრების მომხრე. ვთვლი, რომ არც წინაპრების მაგალითებით ცხოვრება შეიძლება. ეს ადამიანის განვითარებას უშლის ხელს. მირჩევნია, ჩემი გამოცდილებით ვიცხოვრო. მუდმივად სიახლის ძიებაში ვარ. წარსული ყველაზე მეტად იმაში გვეხმარება, რომ შეცდომები აღარ დავუშვათ, აღარ გავიმეოროთ.
– ხშირად ფიქრობთ საკუთარ შეცდომებზე?
– ადამიანებს თავიანთი შეცდომების ხმამაღლა აღიარების რცხვენიათ. ყველა გულში ინახავს და აანალიზებს თავის შეცდომებს, რომლებსაც ნანობს. არც მე ვარ გამონაკლისი და მეც ვნანობ რაღაცეებს.
– თქვენც გაქვთ გულში დამარხული შეცდომა?
– ყველაზე მეტად რასაც ვნანობ, ჩემი ყველაზე დიდი შეცდომაა, რომელსაც მე მხოლოდ გულში ვაღიარებ და ხმამაღლა არ ვიტყვი.

– როგორი ბავშვობა გქონდათ, რა კვალი დატოვა მან თქვენს პიროვნებაში?
– მე პრობლემებით სავსე ბავშვობა მქონდა, თუმცა იმ წლებში ბევრი რაღაცით ვიყავი დაინტერესებული. ბავშვობაშიც კი ყველა მიმართულების, პროფესიის ინტერესი მკლავდა. სულ რაღაცას ვჩალიჩობდი, ხან ვხატავდი, ხან მუსიკას ვუკრავდი, ვმღეროდი, მაშინ ძველბიჭობაც მოდაში იყო და მეც ვძველბიჭობდი. ხან მშვილდ–ისრით დავრბოდი, ხან აკრობატი ვიყავი, კალათბურთითაც ვიყავი გატაცებული, რაგბითაც... მათემატიკა და ფიზიკა ყველაზე მეტად მიზიდავდა. "მაზიანი" სანაძლეოებიც კარგად მახსოვს. ლექსებს, მოთხრობებს ვწერდით. მე–8 კლასში ვიყავი, როდესაც საზოგადოება "იტიოდები" დავაარსეთ. მოაზროვნე ხალხი ვიყავით და პროზაულ ნაწარმოებებსაც კი ვწერდით.
მსახიობისთვის მთავარი სიმდიდრე წარსული, გამოცდილება, ბიოგრაფიაა. მსახიობს ერთი კი არა, რამდენიმე ბიოგრაფია უნდა ჰქონდეს. მე თავის დროზე რამდენიმე ადამიანის ცხოვრებით ვცხოვრობდი – დურგალიც ვიყავი, მტვირთავიც და ქუჩის მუსიკოსიც. აბსოლუტურად ყველაფერი ვცადე. ერთადერთი, რაც ვერ მოვახერხე, ჯარში წასვლა იყო. ამის გამოსწორებასაც ვცდილობ. ზამთარში თეატრის მუშაობა რომ შეჩერდება, მთელი დასით ჯარში რეზერვისტად წავალ. ამით მინდა, ჩემს თეატრში გუნდური პრინციპით მუშაობა უფრო გავამყარო. ვიცი, რომ ამასაც გავქაჩავ და საკუთარ თავზე ჯარისკაცულ ცხოვრებასაც გამოვცდი. მახსოვს, როცა სკოლაში სამხედრო გაკვეთილები გვქონდა, ძალიან კარგად ვისროდი. ყოველთვის მინდოდა, დესანტი გამოვსულიყავი.
ამას წინათ 9 თვე ვემზადებოდი ისტორიაში იმისთვის, რომ სპექტაკლი მეთამაშა. მერე 6 თვე "ხრიდოლში" მოვემზადე, ხმლების ტრიალი და ქართული ორთაბრძოლები შევისწავლე. მოკლედ, შემიძლია გითხრათ, რომ არტისტს ძალიან საინტერესო ცხოვრება აქვს.
– ბიჭებისთვის ესოდენ რთული გარდატეხის ასაკი როგორ გადალახეთ? ამ პერიოდში განსაკუთრებით მშობლებთან ჭირს ხოლმე ურთიერთობა.
– მშობლების მიმართ პროტესტის გამოხატვა აუცილებელია, ამის გარეშე ადამიანი ვერ განვითარდება. ჩემი შვილი გარდატეხის ასაკს რომ მიაღწევს, თუ ოპოზიციაში არ ჩამიდგება, ჩავთვლი, რომ ცუდი მამა ვარ.
ჩვენ შორის ძალიან დიდი ასაკობრივი სხვაობაა. ჩემს შვილებს თუ სიახლე არ დააინტერესებთ და ჩემით იცხოვრებენ, ვერ განვითარდებიან. მე 13 წლის ასაკიდან აბსოლუტურად დამოუკიდებლად ვცხოვრობ. მაშინ სხვა ბავშვებთან ერთად კონცერტებს ვმართავდი, კარგ თუ ცუდ მუსიკას ვქმნიდი. ჩვენი შემოსავალი გვქონდა. იმ დროს დედაჩემზე 7–ჯერ მეტი შემოსავალი მქონდა.

– მშობლებმა ადვილად მოგცეს თავისუფლება?
– მამა ამ საკითხებში ვერ ერეოდა, რადგან, როცა მე 10 წლის ვიყავი, მე და დედას დაგვშორდა და რუსეთში წავიდა. დედა ძალიან ადრე გათხოვდა. ფაქტობრივად ჩვენ ერთად გავიზარდეთ.

– ქმრის გარეშე შვილის აღზრდა მისთვის ალბათ ორმაგი პასუხისმგებლობა იყო.
– არა, რადგან მე და დედა და–ძმასავით გავიზარდეთ. მერე, როცა ჩემი მამობილი შემოგვიერთდა, მე პროტესტის გრძნობა გამიჩნდა და დამოუკიდებლობა მოვინდომე.
– სტუდენტობის პერიოდს როგორ გაიხსენებთ?
– ძალიან მოწადინებული სტუდენტი ვიყავი. მნიშვნელოვან ლექციებს არასოდეს ვაცდენდი. გლდანიდან რუსთაველის გამზირამდე ფეხით მოვდიოდი, რადგან მეტრო არ მუშაობდა, მაგრამ არ მეზარებოდა. დილის 9 საათზე უკვე თეატრალურ ინსტიტუტში ვიყავი. მაშინ მარიამი პატარა მყავდა. დილის 6 საათზე ჩემი მორიგეობა იყო. გავურეცხავდი რაღაცეებს, დავფენდი, მერე საჭმელს მოვუმზადებდი, ვაჭმევდი, დავაძინებდი და ისე მივდიოდი ინსტიტუტში. ძალიან აქტიური სტუდენტი ვიყავი. მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდში ბევრს ვსვამდით, მაინც არ ვტოვებდით ლექციებს. რაღა დაგიმალო და, რუსულის ლექციაზე არ შევდიოდი. უკვე "დაღეჭვით" ვიცოდი პუშკინი და ლერმონტოვი. რესპუბლიკური ტური მაქვს მოგებული რუსულში. ლექტორი მეუბნებოდა, ნიშანს არ დაგიწერო. მე ვეუბნებოდი, გამოცდაზე გამოვალ და თუ ვერ ჩავაბარებ, ნუ დამიწერ–მეთქი. მთელმა ჯგუფმა გავაპროტესტეთ ეს ამბავი და სხვა ლექტორს ჩავაბარეთ გამოცდა. ყველამ კარგი ნიშანი მივიღეთ. არ მინდოდა, რაღაც სისულელეში დრო ტყუილად დამეკარგა.
– გაიხსენეთ, როგორ გადადგით პირველი ნაბიჯი შოუმენობისკენ, როგორ დაიწყო ამ სამყაროში თქვენი კარიერა. თავიდანვე გაინტერესებდათ ეს სფერო?
– მე არ დავინტერესებულვარ. გადაცემის "ვის უნდა 20 ათასი" კასტინგზე დამიძახეს, მივედი და მე ამომარჩიეს. მაშინ კასტინგს ეროსი კიწმარიშვილი ატარებდა. ვუთხარი, მოსაფიქრებლად ერთი თვე მჭირდება–მეთქი. მითხრა, შენ ცოტა ვერა ხარო. მე ვუთხარი, ძალიანაც კარგად ვარ, მაგრამ მე, პირველ რიგში, არტისტი ვარ და უნდა მოვიფიქრო, რამდენად სწორი იქნება ტელევიზიაში ჩემი გამოჩენა–მეთქი. მოკლედ, იმ დროს პროგრესულად ვიფიქრეთ და "სარდაფისთვის" მაყურებლის მოყვანა არ გაგვიჭირდა. მე ეს ნაბიჯი თეატრისთვის გადავდგი. საბოლოო ჯამში, თეატრში ისეთი ადამიანები მოვიყვანეთ, ვისაც თეატრზე ელემენტარული ინფორმაციაც კი არ გააჩნდათ და კითხულობდნენ, დღეს რა თეატრი გადის, რამდენ სერიიანიაო.
– დღეს როგორ თვლით, მსახიობი დუტა უფრო წარმატებულია თუ შოუმენი დუტა?
– კარგი შოუმენი იმიტომ გამოვიდა ჩემგან, რომ კარგი მსახიობი ვარ. ამბიციური ნათქვამია, მაგრამ ასეა. თუმცა დღეს ტელევიზიაში ყველაზე მაღალი დოზით დიმა ობოლაძეა და არა – მე. რეკლამებში აღარ ვჩანვარ და მხოლოდ ორი პროექტი მიმყავს.
– ეს იმას ნიშნავს, რომ ახლა ძირითად ყურადღებას თეატრს უთმობთ?
– თელავის თეატრს პატრონობა სჭირდება. ახლა ჩემი ყურადღება მისკენ არის მიმართული.
– როგორ ფიქრობთ, თქვენი ასეთი პოპულარობა რეჟისორებს ხელს ხომ არ უშლით, რომ სპექტაკლებსა და ფილმებში დაგაკავონ?
– თეატრი არ არის პრობლემა, მაგრამ კინორეჟისორებს, რა თქმა უნდა, უშლით ხელს. კინოში სწორედ ამის გამო არ მეძახიან რეჟისორები.
– ეს ფაქტი გულს არ გწყვეტთ?
– არა. ქართველი რეჟისორები თუ არ მაძლევენ როლებს, რუსი, გერმანელი, ფრანგი რეჟისორები მეძახიან. თუ ქართველ რეჟისორებს არ ვჭირდები, რა ვქნა!
– თელავის თეატრში, სადაც ახლო წარსულში დირექტორად თქვენს დანიშვნას დიდი სკანდალები მოჰყვა, ახლა რა სიტუაციაა?
– კიდევ ერთი პრემიერისთვის ვემზადებით. ბასა ჯანიკაშვილის "სულიკო" იდგმება. ცოტა ხანში დაიდგმება "კაცია–ადამიანი?!". მალე ჩამოვა ახალი პიესა ვაჟა–ფშაველას თემაზე, რომელსაც აკა მორჩილაძე წერს ლონდონში სპეციალურად თელავის თეატრისთვის. მალე ჭოლაც (ლევან წულაძე. – ავტ.შენ.) დადგამს ჩვენთან სპექტაკლებს.

– როგორ მოახერხეთ თეატრში არეული სიტუაციის დალაგება, დათმობებზე წახვედით?
– თავიდან ძალიან ბევრ დათმობაზე წავედი და ამის გამო ფაქტობრივად ერთი წელი დავკარგე. მეგონა, სიტუაცია თავისთავად გამოსწორდებოდა, მაგრამ შევცდი. საჭირო გახდა რადიკალური საუბრების გამართვა და, საბოლოო ჯამში, კონსენსუსამდე მაინც მივედით. რაც შარშან მქონდა გეგმაში, ის წელს განვახორციელე. იმ ერთ წელში ბევრი პრობლემა შემიქმნეს. ასეთ შემთხვევაში პასიური თავდასხმა ყველაზე კარგია. აბსოლუტური იგნორირების შედეგად დადებითი შედეგი მივიღე.
– რეჟისორ გოგი ჩაკვეტაძის გათავისუფლებამ და მერე მისმა დაბრუნებამ გააჩინა ეჭვი, ეს სკანდალი სპეციალურად თელავის თეატრის გასაპიარებლად ხომ არ იყო აგორებული.
– არა, ეს სკანდალი სულ სხვა რამის გამო მოხდა, უბრალოდ მე სწორად გამოვიყენე. ყველა საქმიდან სარგებელი უნდა ნახო. მე ყველა სიტუაციაში დადებითს ვეძებ. ამ კონფლიქტმა თელავის თეატრისთვის ძალიან კარგი საქმე გააკეთა. სამწუხაროა, რომ მსახიობ ავთო გულიაშვილის გარდაცვალება თავის დროზე ძალიან ცუდად გამოიყენეს. ჩემს პირობას ავასრულებ და უახლოეს მომავალში ბატონი ავთოს სახელობის თოჯინების თეატრს დავაარსებ. ბევრი გეგმა მაქვს თელავის თეატრთან დაკავშირებით და ნელ–ნელა განვახორციელებ. მე იქ დაშვებულ შეცდომებს აღარ გავიმეორებ.
– ხშირად მსმენია მსახიობებისგან, რომ თეატრი მათთვის მეორე ოჯახია. თქვენთვისაც ასეა?
– არ ვიცი, ვისთვის როგორაა, მაგრამ თეატრი ჩემთვის პირველი ოჯახია.

– ამას რომ ამბობთ, თქვენი ოჯახის წევრებს არ ეწყინებათ?

– სანამ გამომყვებოდა, ჩემმა ცოლმა ზუსტად იცოდა თეატრისადმი ჩემი დამოკიდებულება. ამ დარგს თავდადება, თავგანწირვა, ფანატიზმი სჭირდება და ეს ჩემს მეუღლეს კარგად ესმის. რასაც მსახიობები ვაკეთებთ, მანიაკობაა, აბა, რა არის! თეატრის შენობაში ღამეებს ვათენებთ. ეს საქმე რომ არ მყვარებოდა, ამდენს ვერ გავუძლებდი.
– ცოლს ესმის თქვენი, მაგრამ შვილებს?
– შვილებს შეუძლიათ, მოვიდნენ თეატრში და აქაურობით დატკბნენ. მე თელავის თეატრში გავიზარდე. იმ კედლებმა ბევრი კარგი რამ მომცა. მე იქ ვცხოვრობდი, ვმეცადინეობდი. თელავის თეატრში ჩემზე კი თქვეს, დუტა თბილისიდან ჩამოეთრაო, მაგრამ მე იქ დავიბადე, გავიზარდე და მერე წამოვედი თბილისში. ვისწავლე ყველაფერი, ცხოვრების აზრზე მოვედი და ისევ იქ წავედი. მთელ ჩემს ცოდნასა და გამოცდილებას ჩემს საყვარელ თეატრს ვაძლევ. წლების წინ მე და ჩემმა ძმაკაცმა გავიარეთ თელავში და დაკეტილი თეატრი დავინახეთ. მაშინ ვთქვი, მე ამას აუცილებლად ავამუშავებ–მეთქი. ეს იყო 1997–1998 წლები. მას შემდეგ ბევრი დრო გავიდა და ოცნება ბოლოს მაინც ავისრულე.
– ყოველთვის აღწევთ მიზანს?
– საშინლად მიზანდასახული ვარ. მე თუ რამე ჩავიფიქრე, იმას აუცილებლად გავაკეთებ. რატომღაც ძალიან გვიან მივდივარ მიზნამდე, რადგან პარალელურად სხვა ათასი საქმით ვარ დაკავებული.
– ატყობთ საკუთარ თავს, რომ პოპულარობამ შეგცვალათ?
– როგორ არა, ზედმეტად ამბიციური გავხდი. მინდოდა თუ არა, ეს თავისით მოხდა. პოპულარობამ საკუთარი თავის რწმენა შემმატა, ხალხის სიყვარული შემძინა. არტისტისთვის ხალხის სიყვარულზე დიდი ბედნიერება არ არსებობს. ტაშია ჩვენი მასაზრდოებელი და არა – თეატრში აღებული ხელფასი. როცა ქუჩაში დავდივარ, ბავშვებს ჩემს დანახვაზე თვალები უბრწყინდებათ. მითხარით, ამაზე დიდი ბედნიერება რა შეიძლება იყოს ჩემთვის. პოპულარობას ჩემზე რომ არ ემოქმედა, დებილი უნდა ვყოფილიყავი.

– ასეთი პოპულარული ადამიანი ოჯახურ სიმყუდროვეს როგორ ინარჩუნებთ?
– თუ ადამიანი თავის დროზე სწორ გადაწყვეტილებას მიიღებს, არ გაუჭირდება. კარგი ფრაზა გვაქვს ქართველებს – მეორე ნახევარი. ჩემი მეუღლე მართლაც ჩემი მეორე ნახევარია და მას ყოველთვის კარგად ესმის ჩემი.

– თქვენი შვილები მამასთან ურთიერთობის ნაკლებობას არ განიცდიან?
– მე ვფიქრობ, რომ ყველა საჭირო დროს ჩემი შვილების გვერდით ვარ. მათთან ვმეგობრობ, ვიცი, რა ხდება მათ ცხოვრებაში. მხოლოდ ნინის ცხოვრებაში კი არ ვარ აქტიურად ჩართული, არამედ მარიამის ცხოვრებაშიც, რომელიც გერმანიაში ცხოვრობს. ის 19 წლის არის, ნინი – 12–ის. მარიამი წელიწადში ერთხელ ჩამოდის, მაგრამ მასთან კონტაქტი სულ მაქვს. ტელეფონი, "ფეისბუქი" მასთან ურთიერთობაში მეხმარება. მისი წარმატებები ძალიან მიხარია. მარიამი გერმანიაში სწავლობს.

– უმცროს შვილებთან რამდენად ხშირად ურთიერთობთ?
– ფაქტობრივად არასოდეს ვარ სახლში და ნინისაც და ლუკასაც უჭირთ უჩემობა. მე თეატრში ვცხოვრობ. ჩემი შვილებისთვის მაშინ ვიცლი და მაშინ ვსაუბრობ მათთან, როდესაც სკოლაში მიმყავს. დილით დავჭექავ ხოლმე, დაიბანეთ ხელ–პირი, ჩაიცვით, ჭამეთ და წავედით–მეთქი.
– შვილებთან სრულ თანხმობაში ხართ, არასოდეს ჩნდება გაუგებრობები?
– ვცდილობ, შვილებთან ურთიერთობისას ისე ვიფიქრო, როგორც ისინი აზროვნებენ. წინა თაობას ჩემი არასოდეს ესმოდა. მე ვცდილობ, სამივე შვილს ყოველთვის გავუგო. ისინი ჩემზე უკეთესად და პროგრესულად აზროვნებენ. მინდა, მათ დავეწიო, მაგრამ ისინი სულ მისწრებენ.
– დებს, ნინის და მარიამს, ახლო ურთიერთობა აქვთ?
– ერთმანეთზე აბოდებთ. დღე და ღამე "ფეისბუქში" არიან და ერთმანეთს ეჭორავებიან. დები არიან და რატომ არ უნდა უყვარდეთ ერთმანეთი?! ლუკა მაგარი კაცია. ძალიან შემოქმედებითი ადამიანია – ძერწავს, ხატავს...
– როგორ ფიქრობთ, რთულია თქვენი გაგება?
– ძალიან მძიმე ადამიანი ვარ. მხიარული დუტა ჩემი როლია, ჩემი სატელევიზიო იმიჯია. იქ ვის რად ვუნდივარ მძიმე და უხასიათო? ერთხელ "იღბლიან ბორბალში" ისე მომიშალა ერთმა მონაწილემ ნერვები, რომ საერთოდ დავკარგე თავი.

– რაზეც ბავშვობაში ოცნებობდით, ყველაფერი აგისრულდათ?
– მე ოცნებებით არ ვცხოვრობ. ზუსტად ვიცი, რის მერე რა უნდა გავაკეთო. ცხოვრებაში ბევრი მიზანი მაქვს, ერთს შევასრულებ, მეორე ჩნდება და ა.შ. რომანტიკოსობა არაფრისმომცემია. რომანტიკა მხოლოდ ღამეა კარგი.
– პირველად როდის მიხვდით, რომ ცხოვრება არც ისეთი მშვენიერია, როგორიც ბავშვობაში გვგონია ხოლმე?
– ახლა უფრო ვარდისფერი მგონია ცხოვრება, ვიდრე ადრე მეგონა. პატარა რომ ვიყავი, დაძაბული ვუყურებდი ცხოვრებას. მძიმე ბავშვობა მქონდა.
– მამის წასვლამ დაამძიმა თქვენი ბავშვობა?
– კარგი მამა მყავდა. საკმაოდ განათლებული, გენიოსი იყო, მაგრამ ცხოვრებამ თავისი ქნა და სმამ შეიწირა.