| ქალი და მამაკაცი |
ჯენიფერ ენისტონი მინერალურ წყალს რეკლამას უკეთებს 
ევა ლონგორია კატის საკვების რეკლამაში გადაიღეს 
მარიამ ჯოლოგუა ანანოსგან თავის დაღწევას ცდილობს 
მაიკლ ჯექსონი Pepsi-ს სახე გახდა 
ტესტები პედაგოგთა სასერტიფიკაციო გამოცდებისთვის ”სარკესთან” ერთად 28 მარტიდან გამოვა 
რეკლამა დაკოტა ფანინგის მონაწილეობით სექსუალურ სკანდალად ჩაითვალა 
მედიაში სარეკლამო დანახარჯების უდიდესი წილი ორ ნაციონალურ არხზე მოდის 
ვიკიპედიის დამფუძნებელი ქართველებს თითო ლარს სთხოვს 
ანჯელინა ჯოლი Louis Vuitton-ის ახალი სარეკლამო კამპანიის სახეა 
კოკა-კოლა 125 წლისაა 
სააკაშვილის ტყუილი მოსახლეობას მილიონ ნახევარ ლარამდე დაუჯდა 
სტალინისა და ჰიტლერის სახეები არყის რეკლამაში 
როგორ შეურიგდა სააკაშვილი სოზარ სუბარს
"ისე ცუდადაც არ მიმუშავია, რომ პეტრე ცისკარიშვილის ქება დავიმსახურო"
საქართველოს მეოთხე სახალხო დამცველი ჰყავს – 32 წლის გიორგი ტუღუში, რომელიც ახალ თანამდებობაზე მუშაობას 17 სექტემბრიდან შეუდგება. მან განათლება საზღვარგარეთ მიიღო. ბოლო დროს სოზარ სუბართან მუშაობდა ევროკავშირის ადამიანის უფლებათა დაცვის პროექტში, მაგრამ ამას ხელი არ შეუშლია, საქართველოს სახალხო დამცველი პარლამენტის ტრიბუნიდან ეკრიტიკებინა. თქვა, რომ სუბარი გარკვეულ შემთხვევებში ტენდენციური იყო და პოლიტიკურ განცხადებებსაც აკეთებდა, რასაც თვითონ არასოდეს გააკეთებს. ასევე არ დაწერს 1400 გვერდიან ანგარიშებს და მთელ უსამართლობას 300 გვერდში ჩაატევს, დეპუტატებმა ბოლომდე რომ წაიკითხონ.
ტუღუშმა თავი აარიდა არასასურველ კითხვებს, მაგალითად, არიან თუ არა საქართველოში პოლიტპატიმრები. რაც შეეხება მანიფესტაციების დროს ხელისუფლების მიერ გამოყენებულ იარაღს, თქვა, რომ ეს ევროპაშიცაა მიღებული, უბრალოდ სამართალდამცავებმა ასეთი იარაღის სწორად მართვა უნდა ისწავლონ.
წინასწარ თქმა ძნელია, მაგრამ ისეთი პირი უჩანს, რომ მომავალი ხუთი წელი ხელისუფლებას სახალხო დამცველის სახით სერიოზული ოპონენტი არ ეყოლება და შეუძლია, ამ კუთხით შვებით ამოისუნთქოს. ოპოზიცია ამბობს, რომ ნაცმოძრაობამ ომბუდსმენად პარტიული ამხანაგი დანიშნა. პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარე გია არსენიშვილმა კი ტუღუშის დახასიათებისას თქვა, ბოლოს და ბოლოს საქართველოს პროფესიონალი ომბუდსმენი ეყოლებაო. "აქ იყო ბევრი მცდელობა, ჩაეჭრათ ბატონი გიორგი. ვერ ჩაჭრით! ეს არის მაღალი დონის პროფესიონალი, თავი გამოიჩინა ამ ასპარეზზე. აღმოჩნდა, რომ ის არის განათლებული ახალგაზრდა, ჯან–ღონით სავსე, რომელსაც ძალუძს, თავისი აზრი დაიცვას. მიხარია, რომ საქართველოს მეოთხე ომბუდსმენი სპეციალისტია ამ დარგში. როგორი ომბუდსმენი გამოვა, ეს დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად დემოკრატიული გარემო იქნება", – განაცხადა არსენიშვილმა.
ხუთი წლის წინ ვარდების რევოლუციამ სახალხო დამცველად თავისი კადრი – სოზარ სუბარი დანიშნა. ადამიანის უფლებების რღვევა ვარდოსნებმა ხელისუფლებაში მოსვლის პირველივე დღეებში დაიწყეს, მაგრამ სახალხო დამცველისგან რეაქცია კარგახანს არ იყო. საზოგადოებაში უკმაყოფილება გაჩნდა. არასამთავრობო ორგანიზაციებმა სახალხო დამცველის ოფისის ეზოში თვალებახვეული ინდაურიც კი მიიყვანეს იმის ნიშნად, რომ ომბდუსმენი უსამართლობას ვერ ხედავდა. მერე სუბარმა დუმილი ერთბაშად დაარღვია და მას მერე აღარ გაჩერებულა, ხელისუფლების ერთ–ერთ სერიოზულ ოპონენტად იქცა. მისი ანგარიშები პარლამენტში ყოველთვის აღიზიანებდა სახელისუფლებო პარტიის წევრებს, სუბარს პოლიტიკურად ანგაჟირებულს უწოდებდნენ და ერთი სული ჰქონდათ, მაჩაბლის #7–ში ოფისს როდის დატოვებდა.
როგორ აფასებს თავად სოზარ სუბარი განვლილ ხუთ წელს და რა გეგმები აქვს მას?
სოზარ სუბარი:
– ხუთი წლის წინ ვერ წარმოვიდგენდი, თუ ქვეყანაში თუნდაც ერთი პოლიტპატიმარი იქნებოდა, მით უმეტეს, ამდენი. ვერ წარმოვიდგენდი, რომ იქნებოდა პოლიტიკური ოპოზიციის დევნა, რომ განსხვავებული აზრის დევნა წესად იქცეოდა, რომ საკუთრების უფლების დარღვევა ასეთ მასშტაბურ ხასიათს მიიღებდა და ქვეყნის მართვა დაეყრდნობოდა არა ინსტიტუტებს, არამედ მეგობრებს. ვერ წარმოვიდგენდი, თუ საქართველო ასეთი კონტროლირებადი გახდებოდა... ძალიან ბევრი რამ თავიდან ჩემთვის წარმოუდგენელი იყო, რის გამოც სერიოზულად მწყდება გული.
– რატომ ვერ შეძელით, რომ ასე არ ყოფილიყო?
– მე ყველაფერი შევძელი, რაც ერთ ინსტიტუტს შეეძლო გაეკეთებინა, მაგრამ სახალხო დამცველი ვერ შეძლებს სასამართლო გახადოს დამოუკიდებელი. ამას პოლიტიკური ნება და მოსამართლეთა გამბედაობა სჭირდება. ვინც გაბედა, მოიშორეს.
– სახალხო დამცველის თანამდებობაზე ნაციონალური მოძრაობის კადრი იყავით.
– გეთანხმებით, მაგრამ იმით ვამაყობ, რომ ყველა ოპოზიციურმა პარტიამ ჩემს კანდიდატურას მისცა ხმა, იმის მიუხედავად, რომ მაშინ ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის იმავე რანგის დაპირისპირება იყო, რაც ახლაა.
– პირველ პერიოდს თუ არ ჩავთვლით, ხელისუფლების მხრიდან მუდმივად გვესმოდა თქვენი კრიტიკა.
– ამ ოთხი წლის განმავლობაში იყო ერთი გამონაკლისი პერიოდი, როცა სოზარ სუბარი, ხელისუფლების წარმომადგენელთა თქმით, საუკეთესო სახალხო დამცველი გახდა. როცა შარშან იანვარში მიხეილ სააკაშვილი მოვიდა ჩემთან და თქვა, რომ აპირებს, დატოვოს დემოკრატიული ქვეყანა მისი მეორე ვადის შემდეგ და ამ მიზნით მზადაა, ითანამშრომლოს საქართველოს სახალხო დამცველთან, სახალხო დამცველი პოლიტიზირებულიდან უცებ გადაიქცა ადამიანის უფლებების, ქვეყანაში დემოკრატიის არსებობის გარანტად. ასე გრძელდებოდა ორი თვის განმავლობაში, სანამ პარლამენტში მორიგი მოხსენება არ შევიტანე. არ მოხსენებას მოჰყვა ორკვირიანი დუმილი და შემდეგ იგივე ადამიანები დაბრუნდნენ ძველ პოზიციებზე, რომ სახალხო დამცველი პოლიტიზირებულია და პოლიტიკურ განცხადებებს აკეთებს. ძალიან კარგად ვიცოდი, როგორ უნდა ამერიდებინა ამისთვის თავი. მთავარია, არ აღიარო, რომ ქვეყანაში არიან პოლიტპატიმრები და სახალხო დამცველს ბევრ რამეს აპატიებენ; მთავარია, არ თქვა, რომ ადამიანის უფლებები სისტემატურად და მიზანმიმართულად ირღვევა და სანაცვლოდ ყველაზე მკაცრ განცხადებებსაც გაპატიებენ.
პეტრე ცისკარიშვილი გამოდის და ამბობს, სახალხო დამცველი პოლიტიზირებულიაო. ცისკარიშვილი არ იყო, სრულიად უკანონოდ ასი ტონა "ბადაგონი" რომ გაანადგურა? დღეს ეს ადამიანი როგორ ბედავს, ვინმეს მორალი წაუკითხოს?! ის სერიოზული დამნაშავეა. არამარტო ადამიანის უფლებების დამრღვევია, სხვისი საკუთრება გაანადგურა, რის გამოც პასუხი უნდა აგოს! აღარ ვლაპარაკობ გავრცელებულ ხმებზე, რომ ეს იყო კორუფციული ინტერესი და ამ კომპანიაში წილები უნდოდა. მე ვამბობ, რომ თანამდებობის პირმა კანონი დაარღვია. უნდა გაეგრძელებინა მას მინისტრობა?! როცა ყუბანეიშვილს ახალგაზრდა ბიჭმა მუქარის წერილი მისწერა, ერთ დღეში ხომ გამოიძიეს ეს საქმე? ხომ ჩასვეს ექვსი თვით? ლაგოდეხში, რადიო "ჰერეთში" შევიდა პრეზიდენტობის კანდიდატის, მიხეილ სააკაშვილის ნდობით აღჭურვილი პირი ისაკო ცქიფურიშვილი და დაემუქრა ჟურნალისტებს, დაგხურავთ, დაგარბევთ, თუ კრიტიკული სიტყვა გიხსენებიათ მიხეილ სააკაშვილზე, დავით ადეიშვილზე – ზურაბ ადეიშვილის ძმაზე და თელავის გამგებელზეო. ამის შემდეგ, 5 იანვარს იმავე ცქიფურიშვილმა სცემა ჟურნალისტი გოგონა, დაუმტვრია დიქტოფონი და ამისთვის არათუ პასუხი არ უგია, სამი თვის შემდეგ ჯილდოდ ნაციონალების საპარლამენტო სიაში 31–ე ნომრად ჩაწერეს. ეს არ არის პოლიტიკური ნების გამოხატულება?! გამცეს პასუხი ამ ყველაფერზე პეტრე ცისკარიშვილმა! იდეალური სახალხო დამცველი არ ვყოფილვარ, მაგრამ ისე ცუდადაც არ მიმუშავია, რომ პეტრე ცისკარიშვილის ქება დავიმსახურო.
– ხელისუფლება ხშირად ამბობდა, რომ ოპოზიციური პარტიის გავლენის ქვეშ იყავით. იყო თუ არა ასე?
– რომლის?
– რესპუბლიკელებზე იყო საუბარი.
– საიდან ჩანს? როცა გავაკეთე განცხადება გირგვლიანის მკვლელობასთან დაკავშირებით, თინა ხიდაშელი გამოვიდა და თქვა, ეტყობა, ეს ხელისუფლების რომელიღაცა შტოს შეკვეთით გააკეთაო. ეს განცხადება დიდხანს მუშაობდა, ანუ პირველებმა რესპუბლიკელებმა შეიტანეს ეჭვი ჩემს გულწრფელობაში. კარგად წაიკითხონ ჩემი ის განცხადება. არასერიოზულია ხელისუფლების მტკიცება, რომ ვიღაცის ზეგავლენის ქვეშ ვიყავი. მზად ვარ, პასუხი ვაგო ჩემს თითოეულ სიტყვაზე, რაც ამ წლების განმავლობაში ჩვენს ოფისში ტომები დაწერილა. ზოგჯერ შეიძლება მიაჩნდათ, რომ ჩემი განცხადებები ემოციურ ნიადაგზე იყო, მაგალითად, როცა შევისწავლეთ ბათუმში სერჟანტ როინ შავაძის საქმე, ჩემს მოხსენებაში ვთქვი, ზუსტად ვიცი, ეს საქმე არ იქნება გამოძიებული–მეთქი. მას შემდეგ ერთი წელი გავიდა. ხომ არაა გამოძიებული? ასევე ვამბობდი, დავით ცინდელიანს ვერ მონახავენ და ამ საქმეს ვერ გამოიძიებენ–მეთქი. შეიძლება ვინმემ ჩათვალა, რომ ცხელ გულზე ნათქვამი იყო, მაგრამ ხომ გავიდა ერთი წელი და ხომ არ არის ნაპოვნი ის ადამიანი? ამას ვამბობდი იმიტომ, რომ ვიცი, როგორ მოქმედებს ეს ხელისუფლება.
– რატომ აირჩია ხელისუფლებამ ეს გზა?
– იმიტომ, რომ ასეთია ერთი ადამიანის პოლიტიკური ნება. ხელისუფლებაში მხოლოდ ის ადამიანები არიან, ვინც მას ემორჩილებიან, დანარჩენებს იშორებენ.
– გულახდილად მითხარით, ხელისუფლებიდან რაღაც ზეწოლა, სატელეფონო საუბრები, პირადი შეხვედრები არ ყოფილა – მოდი, სოზარ, თავი დაგვანებეო?
– ძალიან ბევრჯერ. პირადად პრეზიდენტ სააკაშვილისგან, მათ შორის ჩემი არჩევიდან ორ კვირაში, როცა რუსეთიდან შემოსული საქართველოს მოქალაქეები კეხვთან გააჩერეს. ჯერ დავურეკე შინაგან საქმეთა მინისტრ ირაკლი ოქრუაშვილს და დიდხანს ვარწმუნებდი, რომ ეს უკანონობა იყო. 300 მოქალაქის გაძევებას აპირებდნენ რუსეთში. ჯერ ერთი, ეს უკანონობა იყო, მეორეც, მათ რუსეთი უკან არ შეუშვებდა. ღამე იმ ხალხთან დავრჩი და ვთქვი, მე ვიქნები გარანტი, ისინი საქართველოს ტერიტორიას რომ არ დატოვებენ–მეთქი. მეორე დღეს დამირეკა პრეზიდენტმა. სერიოზულად ვიჩხუბეთ, მაგრამ გავიმარჯვე. ამას მოჰყვა შერიგება, სხვათა შორის, მშვენიერ სადილზე და ჭიქა ღვინოზე, სადაც პრაქტიკულად გადაწყვეტილების მიმღები ყველა პირი ესწრებოდა.
იყო უამრავი სხვა შემთხვევაც, როცა მოდიოდნენ ჩემი მეგობრები არასამთავრობო სექტორიდან და მთხოვდნენ, დამეტოვებინა თანამდებობა (არა თავისუფლების ინსტიტუტიდან) და მომინახავდნენ სადმე, მაგალითად, რომელიმე მარეგულირებელი კომისიის წევრის ადგილს კარგი ხელფასით. იყო ზეწოლები ჩემს თანამშრომლებზე. საზღვარგარეთ ჩემი ყოფნისას ერთ დღეს ათმა ადამიანმა დატოვა ოფისი, რადგან ბევრად მაღალი ხელფასები შესთავაზეს. იყო უკანონო მოსმენები. ერთზე სისხლის სამართლის საქმეც აღიძრა და საერთაშორისო განგაში რომ არ ამეტეხა, ის ადამიანი ციხეში იჯდებოდა.
7 ნოემბერს სპეციალურად გამოიძახეს სასჯელაღსრულების სპეცრაზმი, რომ მე ვეცემე. 15 ივნისს მიტინგზე ჩემი თანამშრომელი სცემეს, იმის მიუხედავად, რომ ჩვენი ოფისის საიდენტიფიკაციო ფორმა ეცვა. თანამშრომლის დედა დაიჭირეს იმის გამო, რომ არ გაჩუმდა.
– უფლება გქონდათ, კიდევ მიგეღოთ მონაწილეობა არჩევნებში. რატომ არ გააკეთეთ ეს, უმრავლესობის მხარდაჭერის იმედი არ გქონდათ?
– უმრავლესობა მხარს რომ არ დამიჭერდა, ფაქტია, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ მათ კომფორტული ვითარება უნდა შევუქმნა. დიდი სიამოვნებით გამოვიდოდი პარლამენტში, დავიცავდი ჩემს პოზიციებს, გავცემდი პასუხს ყველა კითხვას, ვეტყოდი, რაშიც ტყუიან და არაკომფორტულ მდგომარეობას შევუქმნიდი, მაგრამ არ გავაკეთე, რადგან ერთი წუთით დავუშვათ, რომ მე ავერჩიე იმის მანიშნებლად, ქვეყანაში დემოკრატია არისო. ბაიდენის ჩამოსვლის წინ დაიწყო დემოკრატიის მეოთხე თუ მეშვიდე ტალღა და თქვეს, ხელისუფლების ყველაზე მკაცრ ოპონენტს ვასახელებთ სახალხო დამცველადო. მაინც არ დავთანხმდებოდი რამდენიმე მიზეზის გამო. იმის მიუხედავად, რომ მუშაობაში ფრთები გვაქვს შეკვეცილი, მძიმე ურთიერთობები გვაქვს ბევრ სახელმწიფო უწყებასთან, ის, რასაც ვაკეთებთ, ძალიან მნიშვნელოვანია. ხელისუფლებაში იციან, ადამიანები რომ დაგვირეკავენ რაიმე უსამართლობაზე და მივდივართ, ამას პრევენციისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს. ისიც მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენ მიმართ არსებობს ნდობა როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე გარეთ, მაგრამ მაინც აღარ ვისურვებდი მუშაობას, რადგან ასე გაგრძელება ღირსების შემლახველია. ეს არის კონსტიტუციური თანამდებობა, საპარლამენტო კონტროლის მექანიზმი და, თუ პარლამენტს არ აქვს იმის ღირსება, განახორციელოს კონტროლი აღმასრულებელ ხელისუფლებაზე, მაშინ ასეთ ინსტიტუტთან მუშაობას აზრი არ აქვს.
– გული არ გწყდებათ?
– არა. მიმაჩნია, რომ ჩემს შვილებს არ შერცხვებათ იმისი, რასაც ამ ხუთი წლის განმავლობაში ვაკეთებდი.
– მომდევნო სახალხო დამცველი შეძლებს იმას, რაც თქვენ ვერ გააკეთეთ?
– შეიძლება ზოგმა მეტი შეძლოს, ზოგმა – ნაკლები, მაგრამ სტანდარტი, რომელიც ჩვენ დავამკვიდრეთ, იოლი გადასალახი არაა. არჩევნების შემდეგ თოთხმეტი ადამიანია ნაცემი. თუ ომბუდსმენი გამოვა, ჩამოთვლის გვარებს და იტყვის, თოთხმეტი ადამიანია ნაცემი და რა ხდებაო, ამაზე ხელისუფლება არ შემოიხევს ჩოხა–ახალუხს, მაგრამ თუკი სახალხო დამცველი იტყვის, რომ ეს პოლიტიკური ანგარიშსწორებაა, ხელისუფლება გაგიჟდება და ის ომბუდსმენიც იმავე დღეში ჩავარდება, რაშიც ჩვენ ვიყავით. თუ ასე არ იტყვის, მას საზოგადოება ერთხელ მოუთმენს, ორჯერ, მესამედ ჰკითხავს, რატომ არ მიეცი შეფასებაო და ანალიზის გაკეთებას ომბუდსმენი მაინც ვერ ასცდება. ამიტომაც მოუწევს რთული არჩევანის გაკეთება. ან სინდისის და კანონის სასარგებლოდ უნდა მოიქცეს, ან ხელისუფლების.
– თქვენი ომბუდსმენობის პირველ პერიოდშიც იყო თქვენდამი უკმაყოფილება. რატომ დუმდით მაშინ ხელისუფლების უკანონობებზე?
– საზოგადოებამ რამდენიმე თვე მომცა, მერე ნელ–ნელა დაიწყო კრიტიკა. იმ კრიტიკას ვეთანხმები, რადგან არ ჩანდა, რასაც ვაკეთებდი, მაგრამ მე ხომ ვიცოდი, რა ტიტანურ შრომას ვეწეოდით ყოველდღე. იყო ზოგჯერ არასწორი კრიტიკაც. მაგალითად, როცა ითხოვდნენ, მიმეცა შეფასებები სამედიცინო კოლეჯის დახურვაზე, ან მეთქვა, რომ მოსწავლე–ახალგაზრდობის სასახლის დახურვა ადამიანის უფლებების დარღვევა იყო. ასე არაა, მაგრამ მაინც შევძელი, მოსწავლეებს დავხმარებოდი იმ სასახლის შენარჩუნებაში. საბუთები გამოვითხოვე და აღმოვაჩინე, რომ მერიას მისი დახურვის უფლება არ ჰქონდა. როცა ლუდი "ბალტიკას" შემომტანები დაიჭირეს, დიდხანს ვსწავლობდი ამ საქმეს. ყოველდღე ვხვდებოდი ზურაბ ადეიშვილს, ირაკლი ოქრუაშვილს, ყველა დოკუმენტი გავამზადე. ტელეკომპანია "202"–ზე მკაცრი შეფასებებიც მივეცი, მაგრამ ბრიფინგი არ ჩამიტარებია. ვთვლი, რომ ეს ჩემი ერთ–ერთი ჩავარდნა იყო. ყოველდღე იყო გადაწყვეტილების მიღების არცთუ ადვილი პროცესი და თანდათან ცხადი ხდებოდა, რომ ასეთი მუშაობით ვერაფერს ვცვლიდით, რომ უფლებების შელახვა პოლიტიკად იქცა, ამიტომ ჩემი განცხადებები და შეფასებებიც სულ უფრო მკაცრი ხდებოდა.
– ამერიკის ვიცეპრეზიდენტმა ბაიდენმა მთელი სია დაგვიტოვა, რა უნდა გავაკეთოთ, რომ დემოკრატიულ ქვეყნად ვიქცეთ. როგორ ფიქრობთ, თუნდაც ამერიკის რჩევა–რეკომენდაცია შესრულდება და საქართველო დემოკრატიულ ქვეყნად იქცევა?
– არა. დღეს საქართველოში დემოკრატიის და კანონის უზენაესობის დამკვიდრება გულისხმობს, რომ პასუხს აგებს ყველა ის პირი, ვინც ამ წლების განმავლობაში დანაშაულს ჩადიოდა, ვინც არღვევდა ადამიანის უფლებებს. ყველა ესენი გადაწყვეტილების მიმღები პირები არიან, ისინი მართავენ ქვეყანას, ამიტომ არ და ვერ დაუშვებენ, რომ ქვეყანაში იყოს დემოკრატია ანუ კანონის უზენაესობა, მაგრამ, მეორე მხრივ, ჩვენ არ ვართ რუსეთი ან უზბეკეთი, რომელსაც შეუძლია, სრული იგნორირება გაუკეთოს ცივილიზებული მსოფლიოს მოთხოვნას. საქართველოს არ აქვს რესურსი, დიდხანს იყოს ასეთი ყოყლოჩინა ავტოკრატიის პირობებში, ამიტომ გარკვეული დათმობა ხელისუფლებაში უნდა მოხდეს. ბაიდენის ვიზიტამდე ერთი წლით ადრე ჩამოსული იყო სხეფერი. მის ჩამოსვლას მოჰყვა დემოკრატიის წინა ტალღა და მაშინ მიიღო ლიცენზია "მაესტრომ".
– იყო თუ არა ომბუდსმენის თანამდებობა თქვენთვის ტრამპლინი პოლიტიკაში წასასვლელად?
– პოლიტიკაში წასვლას ტრამპლინები არ სჭირდება. როცა გადაწყვეტს ადამიანი, მაშინ შეუძლია წავიდეს. ყოველთვის ვამბობდი, რომ პოლიტიკაში წასვლას არ ვაპირებ. პირველად 2008 წლის დეკემბერში საპარლამენტო მოსმენის დროს ვთქვი, რომ დღევანდელ ვითარებაში არ გამოვრიცხავ პოლიტიკაში წასვლას, როცა ადამიანის უფლებები პოლიტიკის ნაწილად იქცევა, ამის შეცვლის გზა მხოლოდ პოლიტიკაზე გადის–მეთქი. ჩემს ნათქვამს იქვე და მედიაშიც არასწორი ინტერპრეტაციები მიეცა, რომ მე დროზე ადრე ვტოვებ თანამდებობას და პოლიტიკაში მივდივარ. მე კი ვთქვი: "როცა არ ვიქნები ომბუდსმენი". ამ წუთში ყველაზე ნაკლებად რასაც ვფიქრობ, ეს პოლიტიკაში წასვლაა, მაგრამ არც გამოვრიცხავ. გააჩნია, როგორი ვითარება იქნება სექტემბრისთვის. ამ წუთში ჩემი გეგმები არასამთავრობო ორგანიზაციაში დაბრუნება და უფლებათა დაცვის საქმიანობის გაგრძელებაა. მიუხედავად ამისა, ვიმეორებ – ყველაფერი შეიძლება მოხდეს.
– და თუ მოხდა, ირაკლი ალასანიასთან ერთად იქნებით? ამაზე ხშირად საუბრობს მედია.
– ესეც არასწორი ვერსიებია. ვისთან ერთად ვიქნები, ამაზე მაშინ ვიფიქრებ, თუ პოლიტიკაში წასვლას გადავწყვეტ.
– რა მიგაქვთ თან თქვენი უკვე ყოფილი კაბინეტიდან?
– ბევრი რამ. მაგალითად, თქვენ წინ მაგიდაზე დევს მაყვალა ბერიანიძის წიგნები, რომლებიც ბავშვებისთვის მაჩუქა. ასევე – ჩემი სიგელები, რომლებიც, არა მგონია, ახალ სახალხო დამცველს დასჭირდეს. არც ჩემი შვილების სურათებს დავახვედრებ ახალ ომბუდსმენს. სკამი არსად მიმაქვს, ვტოვებ.
– ამბობენ, სკამმა შეყვარება იცისო.
– მე არ ვარ ასეთი ადამიანი.
– პირველკაცობა სასიამოვნო არ არის?
– ყველაზე მთავარი, რაც აქედან მიმაქვს, სახელია, რომ, რაც შემეძლო, გავაკეთე. ამას ყველგან წავიღებ.
– მომავალი შეხვედრა სოზარ სუბართან რა რანგში გვექნება?
– ჩვენ ხომ მანამდეც ვიცნობდით ერთმანეთს. შევიცვალე?
– მგონი, არა.
– ჰოდა, იმავე სოზარ სუბართან გექნებათ შეხვედრა.
ტუღუშმა თავი აარიდა არასასურველ კითხვებს, მაგალითად, არიან თუ არა საქართველოში პოლიტპატიმრები. რაც შეეხება მანიფესტაციების დროს ხელისუფლების მიერ გამოყენებულ იარაღს, თქვა, რომ ეს ევროპაშიცაა მიღებული, უბრალოდ სამართალდამცავებმა ასეთი იარაღის სწორად მართვა უნდა ისწავლონ.
წინასწარ თქმა ძნელია, მაგრამ ისეთი პირი უჩანს, რომ მომავალი ხუთი წელი ხელისუფლებას სახალხო დამცველის სახით სერიოზული ოპონენტი არ ეყოლება და შეუძლია, ამ კუთხით შვებით ამოისუნთქოს. ოპოზიცია ამბობს, რომ ნაცმოძრაობამ ომბუდსმენად პარტიული ამხანაგი დანიშნა. პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარე გია არსენიშვილმა კი ტუღუშის დახასიათებისას თქვა, ბოლოს და ბოლოს საქართველოს პროფესიონალი ომბუდსმენი ეყოლებაო. "აქ იყო ბევრი მცდელობა, ჩაეჭრათ ბატონი გიორგი. ვერ ჩაჭრით! ეს არის მაღალი დონის პროფესიონალი, თავი გამოიჩინა ამ ასპარეზზე. აღმოჩნდა, რომ ის არის განათლებული ახალგაზრდა, ჯან–ღონით სავსე, რომელსაც ძალუძს, თავისი აზრი დაიცვას. მიხარია, რომ საქართველოს მეოთხე ომბუდსმენი სპეციალისტია ამ დარგში. როგორი ომბუდსმენი გამოვა, ეს დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად დემოკრატიული გარემო იქნება", – განაცხადა არსენიშვილმა.
ხუთი წლის წინ ვარდების რევოლუციამ სახალხო დამცველად თავისი კადრი – სოზარ სუბარი დანიშნა. ადამიანის უფლებების რღვევა ვარდოსნებმა ხელისუფლებაში მოსვლის პირველივე დღეებში დაიწყეს, მაგრამ სახალხო დამცველისგან რეაქცია კარგახანს არ იყო. საზოგადოებაში უკმაყოფილება გაჩნდა. არასამთავრობო ორგანიზაციებმა სახალხო დამცველის ოფისის ეზოში თვალებახვეული ინდაურიც კი მიიყვანეს იმის ნიშნად, რომ ომბდუსმენი უსამართლობას ვერ ხედავდა. მერე სუბარმა დუმილი ერთბაშად დაარღვია და მას მერე აღარ გაჩერებულა, ხელისუფლების ერთ–ერთ სერიოზულ ოპონენტად იქცა. მისი ანგარიშები პარლამენტში ყოველთვის აღიზიანებდა სახელისუფლებო პარტიის წევრებს, სუბარს პოლიტიკურად ანგაჟირებულს უწოდებდნენ და ერთი სული ჰქონდათ, მაჩაბლის #7–ში ოფისს როდის დატოვებდა.
როგორ აფასებს თავად სოზარ სუბარი განვლილ ხუთ წელს და რა გეგმები აქვს მას?
სოზარ სუბარი:
– ხუთი წლის წინ ვერ წარმოვიდგენდი, თუ ქვეყანაში თუნდაც ერთი პოლიტპატიმარი იქნებოდა, მით უმეტეს, ამდენი. ვერ წარმოვიდგენდი, რომ იქნებოდა პოლიტიკური ოპოზიციის დევნა, რომ განსხვავებული აზრის დევნა წესად იქცეოდა, რომ საკუთრების უფლების დარღვევა ასეთ მასშტაბურ ხასიათს მიიღებდა და ქვეყნის მართვა დაეყრდნობოდა არა ინსტიტუტებს, არამედ მეგობრებს. ვერ წარმოვიდგენდი, თუ საქართველო ასეთი კონტროლირებადი გახდებოდა... ძალიან ბევრი რამ თავიდან ჩემთვის წარმოუდგენელი იყო, რის გამოც სერიოზულად მწყდება გული.
– რატომ ვერ შეძელით, რომ ასე არ ყოფილიყო?
– მე ყველაფერი შევძელი, რაც ერთ ინსტიტუტს შეეძლო გაეკეთებინა, მაგრამ სახალხო დამცველი ვერ შეძლებს სასამართლო გახადოს დამოუკიდებელი. ამას პოლიტიკური ნება და მოსამართლეთა გამბედაობა სჭირდება. ვინც გაბედა, მოიშორეს.
– სახალხო დამცველის თანამდებობაზე ნაციონალური მოძრაობის კადრი იყავით.
– გეთანხმებით, მაგრამ იმით ვამაყობ, რომ ყველა ოპოზიციურმა პარტიამ ჩემს კანდიდატურას მისცა ხმა, იმის მიუხედავად, რომ მაშინ ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის იმავე რანგის დაპირისპირება იყო, რაც ახლაა.
– პირველ პერიოდს თუ არ ჩავთვლით, ხელისუფლების მხრიდან მუდმივად გვესმოდა თქვენი კრიტიკა.
– ამ ოთხი წლის განმავლობაში იყო ერთი გამონაკლისი პერიოდი, როცა სოზარ სუბარი, ხელისუფლების წარმომადგენელთა თქმით, საუკეთესო სახალხო დამცველი გახდა. როცა შარშან იანვარში მიხეილ სააკაშვილი მოვიდა ჩემთან და თქვა, რომ აპირებს, დატოვოს დემოკრატიული ქვეყანა მისი მეორე ვადის შემდეგ და ამ მიზნით მზადაა, ითანამშრომლოს საქართველოს სახალხო დამცველთან, სახალხო დამცველი პოლიტიზირებულიდან უცებ გადაიქცა ადამიანის უფლებების, ქვეყანაში დემოკრატიის არსებობის გარანტად. ასე გრძელდებოდა ორი თვის განმავლობაში, სანამ პარლამენტში მორიგი მოხსენება არ შევიტანე. არ მოხსენებას მოჰყვა ორკვირიანი დუმილი და შემდეგ იგივე ადამიანები დაბრუნდნენ ძველ პოზიციებზე, რომ სახალხო დამცველი პოლიტიზირებულია და პოლიტიკურ განცხადებებს აკეთებს. ძალიან კარგად ვიცოდი, როგორ უნდა ამერიდებინა ამისთვის თავი. მთავარია, არ აღიარო, რომ ქვეყანაში არიან პოლიტპატიმრები და სახალხო დამცველს ბევრ რამეს აპატიებენ; მთავარია, არ თქვა, რომ ადამიანის უფლებები სისტემატურად და მიზანმიმართულად ირღვევა და სანაცვლოდ ყველაზე მკაცრ განცხადებებსაც გაპატიებენ.
პეტრე ცისკარიშვილი გამოდის და ამბობს, სახალხო დამცველი პოლიტიზირებულიაო. ცისკარიშვილი არ იყო, სრულიად უკანონოდ ასი ტონა "ბადაგონი" რომ გაანადგურა? დღეს ეს ადამიანი როგორ ბედავს, ვინმეს მორალი წაუკითხოს?! ის სერიოზული დამნაშავეა. არამარტო ადამიანის უფლებების დამრღვევია, სხვისი საკუთრება გაანადგურა, რის გამოც პასუხი უნდა აგოს! აღარ ვლაპარაკობ გავრცელებულ ხმებზე, რომ ეს იყო კორუფციული ინტერესი და ამ კომპანიაში წილები უნდოდა. მე ვამბობ, რომ თანამდებობის პირმა კანონი დაარღვია. უნდა გაეგრძელებინა მას მინისტრობა?! როცა ყუბანეიშვილს ახალგაზრდა ბიჭმა მუქარის წერილი მისწერა, ერთ დღეში ხომ გამოიძიეს ეს საქმე? ხომ ჩასვეს ექვსი თვით? ლაგოდეხში, რადიო "ჰერეთში" შევიდა პრეზიდენტობის კანდიდატის, მიხეილ სააკაშვილის ნდობით აღჭურვილი პირი ისაკო ცქიფურიშვილი და დაემუქრა ჟურნალისტებს, დაგხურავთ, დაგარბევთ, თუ კრიტიკული სიტყვა გიხსენებიათ მიხეილ სააკაშვილზე, დავით ადეიშვილზე – ზურაბ ადეიშვილის ძმაზე და თელავის გამგებელზეო. ამის შემდეგ, 5 იანვარს იმავე ცქიფურიშვილმა სცემა ჟურნალისტი გოგონა, დაუმტვრია დიქტოფონი და ამისთვის არათუ პასუხი არ უგია, სამი თვის შემდეგ ჯილდოდ ნაციონალების საპარლამენტო სიაში 31–ე ნომრად ჩაწერეს. ეს არ არის პოლიტიკური ნების გამოხატულება?! გამცეს პასუხი ამ ყველაფერზე პეტრე ცისკარიშვილმა! იდეალური სახალხო დამცველი არ ვყოფილვარ, მაგრამ ისე ცუდადაც არ მიმუშავია, რომ პეტრე ცისკარიშვილის ქება დავიმსახურო.
– ხელისუფლება ხშირად ამბობდა, რომ ოპოზიციური პარტიის გავლენის ქვეშ იყავით. იყო თუ არა ასე?
– რომლის?
– რესპუბლიკელებზე იყო საუბარი.
– საიდან ჩანს? როცა გავაკეთე განცხადება გირგვლიანის მკვლელობასთან დაკავშირებით, თინა ხიდაშელი გამოვიდა და თქვა, ეტყობა, ეს ხელისუფლების რომელიღაცა შტოს შეკვეთით გააკეთაო. ეს განცხადება დიდხანს მუშაობდა, ანუ პირველებმა რესპუბლიკელებმა შეიტანეს ეჭვი ჩემს გულწრფელობაში. კარგად წაიკითხონ ჩემი ის განცხადება. არასერიოზულია ხელისუფლების მტკიცება, რომ ვიღაცის ზეგავლენის ქვეშ ვიყავი. მზად ვარ, პასუხი ვაგო ჩემს თითოეულ სიტყვაზე, რაც ამ წლების განმავლობაში ჩვენს ოფისში ტომები დაწერილა. ზოგჯერ შეიძლება მიაჩნდათ, რომ ჩემი განცხადებები ემოციურ ნიადაგზე იყო, მაგალითად, როცა შევისწავლეთ ბათუმში სერჟანტ როინ შავაძის საქმე, ჩემს მოხსენებაში ვთქვი, ზუსტად ვიცი, ეს საქმე არ იქნება გამოძიებული–მეთქი. მას შემდეგ ერთი წელი გავიდა. ხომ არაა გამოძიებული? ასევე ვამბობდი, დავით ცინდელიანს ვერ მონახავენ და ამ საქმეს ვერ გამოიძიებენ–მეთქი. შეიძლება ვინმემ ჩათვალა, რომ ცხელ გულზე ნათქვამი იყო, მაგრამ ხომ გავიდა ერთი წელი და ხომ არ არის ნაპოვნი ის ადამიანი? ამას ვამბობდი იმიტომ, რომ ვიცი, როგორ მოქმედებს ეს ხელისუფლება.
– რატომ აირჩია ხელისუფლებამ ეს გზა?
– იმიტომ, რომ ასეთია ერთი ადამიანის პოლიტიკური ნება. ხელისუფლებაში მხოლოდ ის ადამიანები არიან, ვინც მას ემორჩილებიან, დანარჩენებს იშორებენ.
– გულახდილად მითხარით, ხელისუფლებიდან რაღაც ზეწოლა, სატელეფონო საუბრები, პირადი შეხვედრები არ ყოფილა – მოდი, სოზარ, თავი დაგვანებეო?
– ძალიან ბევრჯერ. პირადად პრეზიდენტ სააკაშვილისგან, მათ შორის ჩემი არჩევიდან ორ კვირაში, როცა რუსეთიდან შემოსული საქართველოს მოქალაქეები კეხვთან გააჩერეს. ჯერ დავურეკე შინაგან საქმეთა მინისტრ ირაკლი ოქრუაშვილს და დიდხანს ვარწმუნებდი, რომ ეს უკანონობა იყო. 300 მოქალაქის გაძევებას აპირებდნენ რუსეთში. ჯერ ერთი, ეს უკანონობა იყო, მეორეც, მათ რუსეთი უკან არ შეუშვებდა. ღამე იმ ხალხთან დავრჩი და ვთქვი, მე ვიქნები გარანტი, ისინი საქართველოს ტერიტორიას რომ არ დატოვებენ–მეთქი. მეორე დღეს დამირეკა პრეზიდენტმა. სერიოზულად ვიჩხუბეთ, მაგრამ გავიმარჯვე. ამას მოჰყვა შერიგება, სხვათა შორის, მშვენიერ სადილზე და ჭიქა ღვინოზე, სადაც პრაქტიკულად გადაწყვეტილების მიმღები ყველა პირი ესწრებოდა.
იყო უამრავი სხვა შემთხვევაც, როცა მოდიოდნენ ჩემი მეგობრები არასამთავრობო სექტორიდან და მთხოვდნენ, დამეტოვებინა თანამდებობა (არა თავისუფლების ინსტიტუტიდან) და მომინახავდნენ სადმე, მაგალითად, რომელიმე მარეგულირებელი კომისიის წევრის ადგილს კარგი ხელფასით. იყო ზეწოლები ჩემს თანამშრომლებზე. საზღვარგარეთ ჩემი ყოფნისას ერთ დღეს ათმა ადამიანმა დატოვა ოფისი, რადგან ბევრად მაღალი ხელფასები შესთავაზეს. იყო უკანონო მოსმენები. ერთზე სისხლის სამართლის საქმეც აღიძრა და საერთაშორისო განგაში რომ არ ამეტეხა, ის ადამიანი ციხეში იჯდებოდა.
7 ნოემბერს სპეციალურად გამოიძახეს სასჯელაღსრულების სპეცრაზმი, რომ მე ვეცემე. 15 ივნისს მიტინგზე ჩემი თანამშრომელი სცემეს, იმის მიუხედავად, რომ ჩვენი ოფისის საიდენტიფიკაციო ფორმა ეცვა. თანამშრომლის დედა დაიჭირეს იმის გამო, რომ არ გაჩუმდა.
– უფლება გქონდათ, კიდევ მიგეღოთ მონაწილეობა არჩევნებში. რატომ არ გააკეთეთ ეს, უმრავლესობის მხარდაჭერის იმედი არ გქონდათ?
– უმრავლესობა მხარს რომ არ დამიჭერდა, ფაქტია, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ მათ კომფორტული ვითარება უნდა შევუქმნა. დიდი სიამოვნებით გამოვიდოდი პარლამენტში, დავიცავდი ჩემს პოზიციებს, გავცემდი პასუხს ყველა კითხვას, ვეტყოდი, რაშიც ტყუიან და არაკომფორტულ მდგომარეობას შევუქმნიდი, მაგრამ არ გავაკეთე, რადგან ერთი წუთით დავუშვათ, რომ მე ავერჩიე იმის მანიშნებლად, ქვეყანაში დემოკრატია არისო. ბაიდენის ჩამოსვლის წინ დაიწყო დემოკრატიის მეოთხე თუ მეშვიდე ტალღა და თქვეს, ხელისუფლების ყველაზე მკაცრ ოპონენტს ვასახელებთ სახალხო დამცველადო. მაინც არ დავთანხმდებოდი რამდენიმე მიზეზის გამო. იმის მიუხედავად, რომ მუშაობაში ფრთები გვაქვს შეკვეცილი, მძიმე ურთიერთობები გვაქვს ბევრ სახელმწიფო უწყებასთან, ის, რასაც ვაკეთებთ, ძალიან მნიშვნელოვანია. ხელისუფლებაში იციან, ადამიანები რომ დაგვირეკავენ რაიმე უსამართლობაზე და მივდივართ, ამას პრევენციისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს. ისიც მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენ მიმართ არსებობს ნდობა როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე გარეთ, მაგრამ მაინც აღარ ვისურვებდი მუშაობას, რადგან ასე გაგრძელება ღირსების შემლახველია. ეს არის კონსტიტუციური თანამდებობა, საპარლამენტო კონტროლის მექანიზმი და, თუ პარლამენტს არ აქვს იმის ღირსება, განახორციელოს კონტროლი აღმასრულებელ ხელისუფლებაზე, მაშინ ასეთ ინსტიტუტთან მუშაობას აზრი არ აქვს.
– გული არ გწყდებათ?
– არა. მიმაჩნია, რომ ჩემს შვილებს არ შერცხვებათ იმისი, რასაც ამ ხუთი წლის განმავლობაში ვაკეთებდი.
– მომდევნო სახალხო დამცველი შეძლებს იმას, რაც თქვენ ვერ გააკეთეთ?
– შეიძლება ზოგმა მეტი შეძლოს, ზოგმა – ნაკლები, მაგრამ სტანდარტი, რომელიც ჩვენ დავამკვიდრეთ, იოლი გადასალახი არაა. არჩევნების შემდეგ თოთხმეტი ადამიანია ნაცემი. თუ ომბუდსმენი გამოვა, ჩამოთვლის გვარებს და იტყვის, თოთხმეტი ადამიანია ნაცემი და რა ხდებაო, ამაზე ხელისუფლება არ შემოიხევს ჩოხა–ახალუხს, მაგრამ თუკი სახალხო დამცველი იტყვის, რომ ეს პოლიტიკური ანგარიშსწორებაა, ხელისუფლება გაგიჟდება და ის ომბუდსმენიც იმავე დღეში ჩავარდება, რაშიც ჩვენ ვიყავით. თუ ასე არ იტყვის, მას საზოგადოება ერთხელ მოუთმენს, ორჯერ, მესამედ ჰკითხავს, რატომ არ მიეცი შეფასებაო და ანალიზის გაკეთებას ომბუდსმენი მაინც ვერ ასცდება. ამიტომაც მოუწევს რთული არჩევანის გაკეთება. ან სინდისის და კანონის სასარგებლოდ უნდა მოიქცეს, ან ხელისუფლების.
– თქვენი ომბუდსმენობის პირველ პერიოდშიც იყო თქვენდამი უკმაყოფილება. რატომ დუმდით მაშინ ხელისუფლების უკანონობებზე?
– საზოგადოებამ რამდენიმე თვე მომცა, მერე ნელ–ნელა დაიწყო კრიტიკა. იმ კრიტიკას ვეთანხმები, რადგან არ ჩანდა, რასაც ვაკეთებდი, მაგრამ მე ხომ ვიცოდი, რა ტიტანურ შრომას ვეწეოდით ყოველდღე. იყო ზოგჯერ არასწორი კრიტიკაც. მაგალითად, როცა ითხოვდნენ, მიმეცა შეფასებები სამედიცინო კოლეჯის დახურვაზე, ან მეთქვა, რომ მოსწავლე–ახალგაზრდობის სასახლის დახურვა ადამიანის უფლებების დარღვევა იყო. ასე არაა, მაგრამ მაინც შევძელი, მოსწავლეებს დავხმარებოდი იმ სასახლის შენარჩუნებაში. საბუთები გამოვითხოვე და აღმოვაჩინე, რომ მერიას მისი დახურვის უფლება არ ჰქონდა. როცა ლუდი "ბალტიკას" შემომტანები დაიჭირეს, დიდხანს ვსწავლობდი ამ საქმეს. ყოველდღე ვხვდებოდი ზურაბ ადეიშვილს, ირაკლი ოქრუაშვილს, ყველა დოკუმენტი გავამზადე. ტელეკომპანია "202"–ზე მკაცრი შეფასებებიც მივეცი, მაგრამ ბრიფინგი არ ჩამიტარებია. ვთვლი, რომ ეს ჩემი ერთ–ერთი ჩავარდნა იყო. ყოველდღე იყო გადაწყვეტილების მიღების არცთუ ადვილი პროცესი და თანდათან ცხადი ხდებოდა, რომ ასეთი მუშაობით ვერაფერს ვცვლიდით, რომ უფლებების შელახვა პოლიტიკად იქცა, ამიტომ ჩემი განცხადებები და შეფასებებიც სულ უფრო მკაცრი ხდებოდა.
– ამერიკის ვიცეპრეზიდენტმა ბაიდენმა მთელი სია დაგვიტოვა, რა უნდა გავაკეთოთ, რომ დემოკრატიულ ქვეყნად ვიქცეთ. როგორ ფიქრობთ, თუნდაც ამერიკის რჩევა–რეკომენდაცია შესრულდება და საქართველო დემოკრატიულ ქვეყნად იქცევა?
– არა. დღეს საქართველოში დემოკრატიის და კანონის უზენაესობის დამკვიდრება გულისხმობს, რომ პასუხს აგებს ყველა ის პირი, ვინც ამ წლების განმავლობაში დანაშაულს ჩადიოდა, ვინც არღვევდა ადამიანის უფლებებს. ყველა ესენი გადაწყვეტილების მიმღები პირები არიან, ისინი მართავენ ქვეყანას, ამიტომ არ და ვერ დაუშვებენ, რომ ქვეყანაში იყოს დემოკრატია ანუ კანონის უზენაესობა, მაგრამ, მეორე მხრივ, ჩვენ არ ვართ რუსეთი ან უზბეკეთი, რომელსაც შეუძლია, სრული იგნორირება გაუკეთოს ცივილიზებული მსოფლიოს მოთხოვნას. საქართველოს არ აქვს რესურსი, დიდხანს იყოს ასეთი ყოყლოჩინა ავტოკრატიის პირობებში, ამიტომ გარკვეული დათმობა ხელისუფლებაში უნდა მოხდეს. ბაიდენის ვიზიტამდე ერთი წლით ადრე ჩამოსული იყო სხეფერი. მის ჩამოსვლას მოჰყვა დემოკრატიის წინა ტალღა და მაშინ მიიღო ლიცენზია "მაესტრომ".
– იყო თუ არა ომბუდსმენის თანამდებობა თქვენთვის ტრამპლინი პოლიტიკაში წასასვლელად?
– პოლიტიკაში წასვლას ტრამპლინები არ სჭირდება. როცა გადაწყვეტს ადამიანი, მაშინ შეუძლია წავიდეს. ყოველთვის ვამბობდი, რომ პოლიტიკაში წასვლას არ ვაპირებ. პირველად 2008 წლის დეკემბერში საპარლამენტო მოსმენის დროს ვთქვი, რომ დღევანდელ ვითარებაში არ გამოვრიცხავ პოლიტიკაში წასვლას, როცა ადამიანის უფლებები პოლიტიკის ნაწილად იქცევა, ამის შეცვლის გზა მხოლოდ პოლიტიკაზე გადის–მეთქი. ჩემს ნათქვამს იქვე და მედიაშიც არასწორი ინტერპრეტაციები მიეცა, რომ მე დროზე ადრე ვტოვებ თანამდებობას და პოლიტიკაში მივდივარ. მე კი ვთქვი: "როცა არ ვიქნები ომბუდსმენი". ამ წუთში ყველაზე ნაკლებად რასაც ვფიქრობ, ეს პოლიტიკაში წასვლაა, მაგრამ არც გამოვრიცხავ. გააჩნია, როგორი ვითარება იქნება სექტემბრისთვის. ამ წუთში ჩემი გეგმები არასამთავრობო ორგანიზაციაში დაბრუნება და უფლებათა დაცვის საქმიანობის გაგრძელებაა. მიუხედავად ამისა, ვიმეორებ – ყველაფერი შეიძლება მოხდეს.
– და თუ მოხდა, ირაკლი ალასანიასთან ერთად იქნებით? ამაზე ხშირად საუბრობს მედია.
– ესეც არასწორი ვერსიებია. ვისთან ერთად ვიქნები, ამაზე მაშინ ვიფიქრებ, თუ პოლიტიკაში წასვლას გადავწყვეტ.
– რა მიგაქვთ თან თქვენი უკვე ყოფილი კაბინეტიდან?
– ბევრი რამ. მაგალითად, თქვენ წინ მაგიდაზე დევს მაყვალა ბერიანიძის წიგნები, რომლებიც ბავშვებისთვის მაჩუქა. ასევე – ჩემი სიგელები, რომლებიც, არა მგონია, ახალ სახალხო დამცველს დასჭირდეს. არც ჩემი შვილების სურათებს დავახვედრებ ახალ ომბუდსმენს. სკამი არსად მიმაქვს, ვტოვებ.
– ამბობენ, სკამმა შეყვარება იცისო.
– მე არ ვარ ასეთი ადამიანი.
– პირველკაცობა სასიამოვნო არ არის?
– ყველაზე მთავარი, რაც აქედან მიმაქვს, სახელია, რომ, რაც შემეძლო, გავაკეთე. ამას ყველგან წავიღებ.
– მომავალი შეხვედრა სოზარ სუბართან რა რანგში გვექნება?
– ჩვენ ხომ მანამდეც ვიცნობდით ერთმანეთს. შევიცვალე?
– მგონი, არა.
– ჰოდა, იმავე სოზარ სუბართან გექნებათ შეხვედრა.
კავშირი ტეგთან: პეტრე ცისკარიშვილი
კავშირი ტეგთან: პეტრე ცისკარიშვილი
|
დღის სიახლეები
24-05-2012
24-05-2012
24-05-2012
|
რა მოსწონთ თქვენ მეგობრებს
|
